• Wadden en kust
• Torens
• Wierdedorpen
• Westerwolde
• Geschiedenis

Producten:

• Basis
• Deze pagina
• Landbouw
• Aardgas
• Producent
• Consument
• Industrie
• Gebruiksvoorwerpen

Gebruiksvoorwerpen

Typisch Groningen wil in dit geval zeggen ontworpen en gemaakt in Groningen of traditioneel in gebruik in de provincie Groningen.

Zoals de onderstaande vaas uit de collectie van Aardewerk en Zo, kunst, antiek en design. Ontworpen en gemaakt in Groningen.



Het Groninger museum heeft een afdeling voor kunstnijverheid, de Philippe Starck zaal. In 1990 kreeg Starck van Alessandro Mendini de opdracht om voor het Groninger museum het paviljoen voor kunstnijverheid te ontwerpen. Een bezoek meer dan waard voor liefhebbers van design.

Interieurarchitect Bart Vos wint Badkamer Design Award 2004. Deze prijs wordt in Nederland eens per 2 jaar uitgereikt. Vos Maupertuus/Boffi Maupertuus, Groningen.




Het dartspel als wedstrijdspel komt uit de UK. De voorloper van dit dartspel was in Groningen het poestspel met het poestbret. In de periode 16e eeuw tot eind 19e eeuw hing in de meeste Groninger herbergen het poestbret.

Met een koperen blaaspijp werd een pijl op het bord gemikt. Het hoogste aantal te behalen punten was 300. Alleen nog te zien in het Veenkoloniaal Museum en het Openluchtmuseum.

Voor aanvullingen: Verstuur uw commentaar.

Groninger brandewijnkom

In de traditie van de Groninger landadel en (here)boeren werd bij bijzondere gebeurtenissen rozijnen op brandewijn gepresenteerd in een (bij voorkeur zilveren) Groninger brandewijnkom. De oudste kommen dateren uit de 17e eeuw.

De Groninger kommen onderscheiden zich door een eigen vorm, bestaande uit een 8-lobbige ovale vorm op een 8-lobbige ingesnoerde voet. De productiegeschiedenis strekt zich uit over de 17e t.e.m. de 21e eeuw.

Ook tegenwoordig kunnen deze brandewijnkommen nog met de hand worden gemaakt: Atelier Cees Wolf, Westerhaven, Groningen.

Hier kunt u ook terecht voor bijvoorbeeld: Restauratie van antiek goud en zilver, taxaties met een officieel taxatierapport of een herkomst-onderzoek.

Groninger staartklok met dubbele kap

Het staartklok-uurwerk is een rechtstreekse nazaat van de stoeltjesklok. Deze klok, ook wel Friese klok of Friese staartklok genoemd, is een klok die in vele uitvoeringen is gemaakt: De grote Friese staartklok, de driekwart kastklok, de kortstaart en een normale miniatuur staartklok ook wel kantoortje of notarisklokje genoemd.

Er zijn ook staartklokkken met een opbouwkast of ook genoemd een dubbele kap. Deze worden wel volle staartklokken of Groninger staartklok of burgemeestersklok genoemd. Wanneer de dubbele kap is voorzien van ajourwerk (uitgezaagd houtwerk) noemt men dat een Amsterdamse kap.

De kast is in de regel gemaakt van eikenhout. In veel gevallen is de kast rood gekleurd door meekrap. Dit is een poeder verkregen door het drogen en daarna fijnstampen van de wortels van een sterbladige plant (rubia tinctorum). Deze bevat een kleurstof die het eikenhout een rode kleur geeft. Ook komen er nog mahoniehouten kasten voor en kasten van iepenhout als een imitatie van notenhout.

De wijzerplaat van de staartklok is van ijzer. Aan de hand van de schildering, cijfers e.d. is vaak de schilder te herkennen. Hierdoor is vaak het bouwjaar van de klok te bepalen. Ook heeft de schilder aan de achterkant van de wijzerplaat, nadat deze in de menie was gezet, de initialen van de opdrachtgever (de klokkenmaker) gezet. Deze gegevens geven meer informatie over de klok! Zie ook deze beschrijving.

Groninger babyhuisje

Hier vindt u een bouwtekening voor een "hoeske veur lutjepotje". Wordt vooral in Noord-Groningen gebruikt. De overtuiging heeft hier post gevat dat een dagelijks verblijf in de buitenlucht heel gezond is voor de baby. Vooral vroeger was het binnenklimaat in de huizen vaak niet optimaal om het zacht uit te drukken. Maar ook tegenwoordig kan dit zo zijn. Het babyhuisje wordt in de zomer en de winter gebruikt. Behalve bij extreme weersomstandigheden.

Vele zuigelingen in Noord-Groningen worden in de tuin gelegd in een babyhuisje. Het "babyhuisje" is een uitvinding van de Eenrumer huisarts dr. Posthumus, die al voor de tweede wereldoorlog vond dat baby's meer frisse lucht behoefden. Liefde voor de natuur had hij kennelijk in zijn genen.
Binnen families of kennissenkring wordt het huisje vaak gedurende 6 maand geleend. Ook is het mogelijk een huisje te huren, maar wellicht hebt u er aardigheid in zo'n huisje zelf te maken.

Groninger kraantjeskan

Ook nu wordt de Groninger kraantjeskan nog gebruikt. Bij de vereniging De Grunneger Sproak werd de koffie in de originele tinnen kraantjeskannen nog tot 2006 geserveerd. Door slijtage waren de bodems te dun geworden om deze blijvend te kunnen gebruiken. Volgens traditie zijn deze kraantjeskannen beschilderd in donkerbruine tint als onderkleur met in rood en goudkleur de afbeeldingen.

Bij de echte oude kraantjeskan staat de kraan open als deze dwars geplaatst is. Zo te zien is het exemplaar op deze foto dus niet echt oud. Wellicht overbodig om te zeggen dat de koffie uit deze kan veel beter smaakt dan wat we nu gewend zijn. Hoewel ik daarbij de kanttekening wil plaatsen dat deze koffie geserveerd wordt met klontjes, room en Grunneger kouke. Culturele verenigingen in Groningen: Stichting Grunneger Toal.

Groninger aardewerk ADCO 1919 - 1976

ADCO-aardewerk is ontstaan in 1920 na de overname van een kleine pottenbakkerij aan het Winschoterdiep door de Groninger Steenfabriek.
Bijna elke huishouding in Nederland had in de jaren 1920 t/m 1950 het moderne ADCO-aardewerk. Het paste uitstekend in de interieurs met sterke art deco trekken. In de jaren 20 was art deco een vormvernieuwing waarbij de bouw- en kunstnijverheid een eigen karakter kregen. In Nederland was de Amsterdamse school een voorbeeld van art deco.

In 1919 namen de gebroeders Limborgh Meyer een kleine pottenbakkerij in Groningen over en verplaatsen deze naar hun steenfabriek. Na verloop van tijd veranderde de naam Groninger Steenfabriek in ADCO-aardewerk. De fabriek is vernoemd naar: Ada en Coco, de twee dochters van de directeur G.C. Limborgh.
Aanvankelijk werd er grof aardewerk gemaakt. Maar in de loop van de jaren werd er overgeschakeld op luxere producten zoals vazen, kannen en bloempotten waarmee veel succes werd geboekt. Voor zowel de technische als de artistieke kant van dit assortiment werden vakbekwame keramisten uit Duitsland, Tsjechië en Hongarije aangetrokken. Door de productie gedeeltelijk te mechaniseren en een goed verkoopapparaat slaagde ADCO erin eigentijdse keramiek voor lage prijzen in grote aantallen af te zetten.

In de jaren 50 werden er nieuwe modellen ontwikkeld en maakte het bedrijf een bloeiperiode door. Aan het einde van de jaren 60 kwamen er door concurrentie, uit binnen- en buitenland, afzetproblemen. Na een samenwerking volgde overname door de Porseleyne Fles te Delft. Het faillissement kwam in 1976. Dat betekende het einde van de ADCO-productie.

Grunneger molleboon

Atelier van Hulsen in Zeerijp viel de eer te beurt om een cadeau voor Maxima te mogen maken. Dit cadeau werd aangeboden tijdens het bezoek van Willem Alexander en Maxima aan de provincie Groningen in november 2001.
Het is een sieraad in de vorm van een Grunneger molleboon geworden. Voor Maxima uitgevoerd als broche. Het kan in zilver of in goud gemaakt worden. Volgens mij is dit een zeer goed idee, nu nog sparen om ook zo'n sieraad aan te kunnen schaffen!
Bij het altelier is ook een expositieruimte waar ook andere kunstenaars hun werken tonen. Als u atelier van Hulsen in Zeerijp wilt bezoeken kunt u eerst de website raadplegen voor de openingstijden.

Groninger zilver

Groninger gordels
De vroegste Groninger gordels bestaan uit plaatjes zilver die door scharnieren met elkaar verbonden zijn. Dergelijke scharnierende gordels schijnen in de tweede helft van de 14de eeuw in West-Europa in gebruik geraakt te zijn. Portretten laten zien dat gordels door mannen, vrouwen en kinderen gedragen werden. Hoewel ook bekend is dat ze in Friesland uitsluitend door vrouwen gedragen werden.

Dat gordels belangrijk zijn geweest is te zien op het portret van de hoofdmannen van het Amsterdamse goudsmidgilde uit 1627 geschilderd door Thomas de Keyzer. Dit portret heeft gehangen op de tentoonstelling "De glorie van de gouden eeuw" in het Rijksmuseum te Amsterdam. Zij lieten zich portretteren met verschillende gordels.

Maliëngordel
Deze gordel komt uit Groningen en is gemaakt in de eerste helft van de 17de eeuw. Dat is te zien aan de versieringen in de renaissancestijl. De gordel bestaat uit vier scharnierende gegoten plaatjes met twee verschillende religieuze voorstellingen: De annunciatie door de engel Gabriël en de drie koningen die het kind Jezus aanbidden. Achterop het plaatje, met een onderdeel van de sluiting, staat 24- L gegraveerd hetgeen de lengte aangeeft. De huidige lengte is 80 cm.

Deze gordel wordt ook wel maliëngordel genoemd omdat hij verbonden is door middel van maliënschakels. Dit zijn schakels opgebouwd uit 8-vormige ringen van zilverdraad welke precies in elkaar vallen, dat maakt het geheel zo plooibaar. De Groninger gordels zijn vaak bodemvondsten. Ze werden begraven in tijd van oorlog om later, vanwege de zilverwaarde, weer te worden opgegraven. Doordat het dan alleen om de zilverwaarde ging, werden ze gebroken om ze makkelijk in een pot te kunnen doen. Misschien is deze gordel ook wel in een pot gestopt, niet gebroken, en meegenomen naar Engeland? Er blijft genoeg te raden over.

Geïnteresseerd in Groninger zilver?: J.P. van Reijen, Groninger keur. Zilver uit Stad en Ommelanden (Nederlands Goud- Zilver- en Klokkenmuseum, Schoonhoven / Groninger Museum, Groningen, 1997) 90-71147-02-9.
NGV Groningen: Het gilde van de Groninger Goud- en Zilversmeden.


-naar boven-

---

Grunneger