Ga hier naar de geschiedenis van Groningen





Lopster toren, Loppersum, WB

Lopster toren.

Gebouwd in 1375 om heel lang in de Groninger klei te blijven staan. Noordelijke en zuidelijke muur dik 2,5 meter, de fundering 3,7 meter. Een trapopgang vanuit het schip met de treden opgebouwd in de zijmuren zodat niet van buiten of van binnen omhooggeklommen kon worden. En gebouwd naar het model van de steenhuizen in de 13e en 14e eeuw in Groningen: Grondoppervlakte 10x8 en bovenop het kenmerkende zadeldak.

De grootste bedreiging voor deze toren vond plaats in april 1945. Toen werd de toren gebruikt als waarnemingsbunker. De beschietingen resulteerden in ernstige schade. Maar de slachtoffers vielen niet onder de bemanning van de toren maar onder de bevolking van Loppersum.

Typisch voor Noord Nederland: De zadeldaktorens van Groningen en Friesland.

Na het invoeren van de baksteenproduktie in de 12e eeuw werden, naast de torens en kerken, stenen huizen gebouwd (steenhuizen of stins). Ten opzichte van de houten/lemen huizen hadden deze een betere functie in de bescherming tegen hoog water en in de verdediging tegen indringers. Bovendien dienden ze als opslag van wintervoorraad en zaaigoed. De ingang werd op de eerste verdieping aangebracht en bovenin schiet- of kijkgaten.

Vanaf de 11e eeuw werden torens gebouwd die erg veel lijken op de steenhuizen, eerst in tufsteen later in baksteen. Eenzelfde grondoppervlak en 2 tot 4 verdiepingen. Vooral de overgebleven losstaande kerktorens in Groningen doen denken aan de steenhuizen van weleer. Veel van de torens hebben in de loop der tijd, door storm- en brandschade, een ander dak gekregen maar in de volgende dorpen staat nog een zadeldaktoren:

Baflo *, Bierum, Doezum, Ezinge *, Garmerwolde *, Garrelsweer, Garnwerd, Godlinze, Kloosterburen, Loppersum, Marsum, Meeden *, Midwolde, Niekerk, Noordbroek *, Oldehove, Oostum, Saaxum, Scheemda *, Stedum, Tolbert, 't Zand *, Westernieland, Winsum, Zandeweer * en Zuidbroek *.
* = losstaande toren.


uitgevoerd onder andere door Pe Daalemmer en Rooie Rinus
Verschenen op "Op Verziede in Waskemeer", 1e LP 1981

tekst en muziek ds. dr. P.J. van Leeuwen

bie d'olle lopster toren doar is het leven goud
woar men ook is geboren, elk vuilt zich doar vertraauwd
ain volk van waaineg woorden, maar deeg en traauw rondom
woont bie dij olle toren, mien vredeg loppersom

dij olle lopster toren, dai staait doar dag en nacht
al zwaarf 'k in vrumde oorden, hai holdt getraauw de wacht
en as ik din noa joaren ainmoal noar hoes tou kom
din zai'k van ver mien toren, mien vredeg loppersom




naar top

logo W3C xhtml logo W3C css

logo