Donjon

Loenersloot

Dalfsen

De donjon van de Valkhof

Tot 1796 stond op de Valkhof een donjon. Over de Valkhof is in de loop der jaren veel geschreven waardoor bekend is hoe deze donjon eruit zag. De oudste resten dateren uit de Romeinse tijd, de donjon is gebouwd in 1155. De herbouwplannen konden aanvankelijk niet door de gemeentelijke instanties worden goedgekeurd. In 2005 werd een referendum gehouden onder de bevolking van Nijmegen. De ruime meerderheid was voor herbouw. Omdat de Valkhof een onderdeel is van de beschermde oude binnenstad moest daarna de minister ook nog akkoord gaan. Anno 2007 kan daarom, onder voorwaarden, worden herbouwd.

Verborgen terreinen en verdwenen donjons in Groningen

In mei 2007 werden bij Uithuizen de funderingsresten blootgelegd van 2 steenhuizen (Aylbada en Takuma), voormalige verdedigbare steenhuizen. De gebouwen werden omstreeks 1700 afgebroken. Door de bewerking voor de landbouw is het terrein in de loop der tijd vlak geworden. Met het aanbrengen van drainage in de 19e/20e eeuw was het de boer bekend dat hier fundamenten moesten liggen, op ongeveer 80 cm onder het maaiveld.

Het oorspronkelijke steenhuis had een afmeting van 10 x 10 meter. Aan de hand van funderingsresten kon geconcludeerd worden dat de vloer ondersteund werd door stenen stiepen ook is het mogelijk dat het een gemetselde rondboog vloerondersteuning is geweest.

Bijzonder in Groningen is de versterkte ommuring rond het steenhuis aan de binnenzijde van de binnengracht. De doorsnee is 40 meter. Dit was dus een versterkt en verdedigbaar steenhuis. Onderzocht is dat de ommuring afgebroken is door het in de binnengracht te trekken. Tussen de buitengevel en de gracht liggen stenen funderingsresten waarschijnlijk van de toegangsbrug. Daarbuiten lag nog een gracht.

Twee van de drie broers Aylbada worden in 1285 in de kloosterkroniek van Wittewierum vermeld, Godschalk en Aybold. Geen lievertjes. Vanwege een conflict met kloosterlingen uit Rottum gingen ze over tot geweld. Met een 'vijandige bende', zoals de kroniek van Wittewierum zegt, plunderden Godschalk en Aybold een Rottumer kloosterboerderij, die in het veld lag.

Harssensbosch (bij Adorp) bestaat, na restauratie van het landschap, uit twee oude borgterreinen. Gebleken is dat deze plek al gedurende 2500 jaar werd bewoond. Ook het borgterrein van Dijksterhuis bij Pieterburen is hersteld en de herkenbaarheid van de oude borg (afgebroken begin 20e eeuw) duidelijk aanwezig.

Meer verborgen borgterreinen: Farmsum (borg Ripperda), Lutjegast (Rikkerda), Ten Post (Tammingehuizen), Pieterburen (borg Dijkhuizen), Stedum (borg Nittersum), Bierum, Loppersum, Zeerijp etc.
Amateur-historicus Johan Feikens heeft (maart 2008) met behulp van de nieuwste internetopties 40 versterkte torens uit de dertiende eeuw kunnen localiseren. Allemaal gelegen in het Oldambt.