Alle dorpen in de provincie Groningen, Westerwolde

Groningen en Grunneger,

Groningen:

zuid

oost

n-oost

midden

noord

west

stad

Zuid-Groningen - Westerwolde en veenkolonien -

Alle dorpen, rood of de afbeelding = te selecteren. Thema = geschiedenis/musea en kunst

Bareveld

Bareveld-'t boare veld-op de heidevlakte
Oorspronkelijk een strategisch punt onder controle van de stad Groningen. Het dorp ontstond op een kruispunt van waterwegen belangrijk voor de afvoer van turf richting stad.

In de twintiger jaren van de 20e eeuw had Groningen een veel uitgebreider spoornet dan thans. Maar regelmatig passeren hier de stoom- en dieseltreinen van de STAR: Stadskanaal - Veendam - Zuidbroek v.v.

Naast het spoorwegviaduct, aan de kant van Bareveld, staat een opvallend monument ter ere van K.J. de Vrieze (1836-1915). Hij was een boerenzoon en onderwijzer uit Oude Pekela en propagandist van het gebruik van kunstmeststoffen in de Veenkoloniën. Het monument is ontworpen door H.W. Scholten (1919). Reliëfs van E.I. Leclerq.

Borgercompagnie

Hotel en Museum Lammert Boerma

Borgercompagnie-verveningsmaatschappij gesticht door burgers van de stad Groningen - 17e eeuw-. Vanaf 1647 werd het daip (vanaf Sappemeer) gegraven en ontstond het veenkoloniaal dorp.

De veenborg Welgelegen werd gesticht in 1655 door een nakomeling uit de bekende jonkersfamilie Ewsum. Na 1966 is het gerestaureerd en in bezit van de Stichting Odd Fellowhuis Welgelegen.

Een combinatie van museum (beeldende kunst) en hotel: Museum Lammert Boerma. Borgercompagnie ligt op circa 18 km afstand van de stad Groningen.

Bourtange

In de vesting Bourtange (tange is een zandrug in het moeras) zijn meerdere historische gebouwen te bezoeken, zoals de synagoge, een kazerne, het kruitmagazijn en de kapiteinswoning. De historie van de vesting is te vinden in het museum "De Baraquen". Nederland is geen kandidaat voor 1 van de 7 wereldwonderen. Bourtange werd daarom, in de door Planet internet georganiseerde verkiezing, het 2e wonder in Nederland, na de Deltawerken. (Volkskrant 7/7/07)

Het schansdorp Bourtange (gerestaureerd naar de situatie in 1742) omvat niet alleen de grachten en wallen maar ook een groot gebied ten zuidoosten. Historisch vervulde dit veengebied een natuurlijke afweer, althans in tijden dat er genoeg water stond.

Nu is het gedeeltelijk in beheer bij de stichting Het Groninger Landschap en kan via een 8 km wandelroute bekeken worden. In 1936 was dit zelfs de eerste aankoop van deze stichting.

Foxhol

Foxhol - vossehol - de naam wordt ook wel toegeschreven aan legermaarschalk Nittert Fox die hier sneuvelde (1499) in de oorlog van de Saksen met de stad -
Eerst vond in Groningen de ontvening plaats, daarna werden fabrieken gebouwd voor verwerking van de landbouwprodukten. Willem Albert Scholten (1819-1892) vestigde hier zijn eerste fabriek in 1841, na de mislukking van de eerste opzet in Tonden. Hij was toen 21 jaar. Van de producten die hier gemaakt werden, is de productie van BRINTA inmiddels ook historie geworden (2006). Half 20e eeuw waren hier 5 scheepswerven gevestigd.

Willem Albert bouwde de eerste multinational met vestigingen in meerdere landen. Langs het Winschoterdiep ontstonden in de 19e eeuw ook veel scheepswerven. En in Foxhol worden de gebouwde schepen nog altijd (2006) dwarsscheeps te water gelaten.

Galerie Terbeek

-naar boven-

Harpel

Harpel ligt tussen het Mussel A kanaal en de Weenderstraat en is in vergelijking met veel andere dorpen vrij jong. Enige honderden jaren geleden bestond dit gebied uit eikebossen en heide. De ontbossing en later de verbetering van de waterafvoer maakte bewoning mogelijk.

De eerste families vestigden zich in 1880 te Harpel (D. Bruinsma) daarna vormde zich een buurtschap m.i. kan Harpel een dorp genoemd worden.
Via bijgaande foto enige geschiedenis van het dorp Harpel.

Foto van de school te Harpel: Wie de jeugd heeft, heeft de toekomst.
De buurt Blekslage ligt tussen Harpel en Mussel. Oostelijk van Blekslage loopt het Mussel Aa kanaal.

-naar boven-

Hoogezand

Website Hoogezand

De ontstaansgeschiedenis van veel veenkoloniale dorpen begon in de 17e eeuw. Eerst werd een hoofdkanaal gegraven om de afgegraven turf te kunnen exporteren. Daarna de zijkanalen, de "wieken", en alles ging daarna richting stad Groningen. Het gebied dat nu Hoogezand heet behoorde in de late middeleeuwen met de kerspelen Westerbroek en Kropswolde tot het Gorecht, bestuurd door de stad Groningen.

Langs de kanalen werden arbeiderswoningen van de veenarbeiders gebouwd en daarna de boerderijen en fabrieken. Dat is in het kort de historie van de veenkolonie.

Jipsinghuizen

Jipsinghuizen heeft een heel lange bewoningsgeschiedenis. De Ruiten A stroomt hier door de natuurgebieden in beheer bij Natuurmonumenten en Staatsbosbeheer. De opgegraven urnenvelden wijzen op bewoning in de bronstijd. Het Bisschopskerkhof en de gedenksteen verwijzen naar de slachtoffers in de slag met de troep van de bisschop van Munster in 1665. In de Ruiten A staat het monument (gemaakt door Eddy Roos) die herinnert aan de werkverschaffing (heideontginning) en de barakken in de jaren twintig en dertig van de 20e eeuw (De hel van Jipsinghuizen). De tewerkstelling gebeurde onder erbarmelijke omstandigheden zoals op de foto's is te zien.

Vandaag is Jipsinghuizen een heel mooi gelegen buurtschap in Westerwolde met oude boerderijen.

-naar boven-

Kielwindeweer

Het historische karakter van dit kanaaldorp is nog bewaard gebleven, het kanaal, de wieken en de draaibruggetjes zijn grotendeels nog aanwezig. Daarom heeft dit 6 km lange dorp de status van beschermd dorpsgezicht. Oorspronkelijk heette het westelijke deel De Kiel, het andere deel Windeweer.

De veenkoloniale kerk (18e eeuw, stad Groningen) is nu van de stichting Oude Groninger Kerken en herbergt nu ook een uitstekend restaurant met verblijfsaccommodaties.

Kropswolde

De geschreven geschiedenis van het dorp Kropswolde gaat terug tot in de 11e eeuw. Kropswolde ligt oostelijk van het Zuidlaardermeer en kreeg in 1868 een proefhalte langs de nieuwe spoorlijn. Deze werd twee jaar later, op 1 september 1870, als officiële halte Kropswolde in gebruik genomen.
Sinds april 1989 wordt het station beheert door de Vereniging Beeldende Kunstenaars Station Kropswolde.

Aansluitend aan de Westerbroekstermadepolder ligt hier de Kropswolderbuitenpolder, totaal 500 ha. Met een wandelpad is dit gebied toegankelijk. Het beheer gebeurd door de stichting Het Groninger Landschap. Als zich hoge waterstanden voordoen kan dit gebied fungeren als noodberging voor het water van de Hunze.
Richting Zuidlaren ligt Leinwijk. Vanaf de parkeerplaats de Leine is dat toegankelijk via een circa 3 km lang wandelpad. Het is een vloedmoeras, dus laarzen aanbevolen. In het moeras een watermolen en een vistrap naar het hoger gelegen water van het Zuidlaardermeer.

Muntendam

Het dorp Muntendam ontstond de dertiende eeuw. Eerst een nederzetting langs het riviertje de Munte of Oude Ae. Dit riviertje ontsprong achter Wildervank en mondde uit bij Termunten, bevaarbaar door kleine boten. Met name de vervening bracht een groei van de bevolking.
Dat blijkt ook uit de bouw van de kerk, dat gebeurde eerst in 1840. De eerste klok (1470) was afkomstig uit het Olde Convent of Rode Weeshuis in Groningen maar werd in 1843 hergoten.
Het orgel is gebouwd door P. van Oeckelen in 1864.
De Heemtuin: Het bezoekerscentrum is van 1 april tot 1 oktober de gehele week geopend van 10.00 tot 17.30 uur. Na 1 oktober is het bezoekerscentrum beperkt open. Het natuurgebied De Heemtuin is het gehele jaar open en vrij toegangkelijk.

Geschiedenis Muntendam.

-naar boven-

Mussel en Kopstukken

Maria liet zich niet verwijderen.

Beschermvrouwe van de parochie Mussel-Kopstukken is de H. Maria van Lourdes. Een beetje verscholen achter de laurierstruiken hield zij er trouw de wacht. Maar toen in de nazomer van 1999 koster Hendrik Musters de kerk naderde, bleef hij als aan de grond genageld staan. Bedrogen zijn ogen hem? Hij zag niets dan een leeg voetstuk. Waar was Maria?

Even later waren er geruchten over 'dikke' mercedessen met Duitse nummerplaten, die in het duister van de nacht op de Zandtangerweg gesignaleerd zouden zijn. Maar deze internationale misdadigers moesten wel over bovenmenselijke krachten beschikken om de H. Maria van Kopstukken van haar voetstuk te halen. Dankzij de toenemende secularisatie en het dalende aantal kloosterroepingen aan het eind van de twintigste eeuw gloorde er weer hoop.

In Emmercompascuum sloot het nonnenklooster zijn deuren. Achter het klooster stond een lourdesgrot met Maria. De Heilige Maagd is toen van het Drentse naar het Groningse veen verhuisd. Zij is er zó sterk verankerd dat zelfs duivels geweld haar niet van het voetstuk zou kunnen krijgen.

Musselkanaal

De Semslinie: Grens tussen Groningen en Drenthe

Zolang de moerassen het Oldambt en Westerwolde scheidden van de Drentse kerspelen op de Hondsrug en de bewoners daar vrede mee hadden, was er geen behoefte aan een strakkere grenslijn. De voortgaande vervening vereiste in het begin van de zeventiende eeuw echter meer duidelijkheid.

In 1611 ontstond een geschil tussen de inwoners van Valthe en Onstwedde over de grensscheiding. Aangezien ook de provinciale besturen daarbij betrokken raakten, haalde de stadhouder de gewesten over een grens aan te geven. In 1615 kregen de landmeters Johan Sems en Jan de la Haey opdracht een kaart van de grens te maken.

Vanaf het Zuidlaardermeer trokken zij een kaarsrechte lijn in zuidoostelijke richting naar het klooster Ter Apel. De door hen geplaatste bakens werden echter door de drost van Wedde en enige boeren vernietigd. Door tussenkomst van de Staten-Generaal en de stadhouder werd de grens opnieuw door Sems uitgebakend.

Deze lijn liep dwars door het veengebied en is sindsdien de grens tussen Stad en Lande en Drenthe, zij het dat het wel aanleiding is geweest tot talloze geschillen tussen beide gewesten.

Tussen Stad en Lande en Drenthe werd in 1817, onder druk van de landsregering, het convenant gesloten. Dat betrof de regeling inzake de vervening en afvoer van turf waarbij de Semslinie tot het Barkelazwet de provinciale grens bleef. Het Barkelazwet was de grens tussen Onstwedde en Wildervank. Ten zuidoosten van dit zwet werd de Koningsraai vastgesteld als provinciegrens.

VVV Westerwolde

Nieuwe Pekela

Varend verleden, foto van museum het Kapiteinshuis

Stap binnen in de 19e eeuw, Kornelis Jans Boon en Jantje Roelofs Koop lieten aan de vooravond van de 19e eeuw een kapiteinshuis bouwen in Nieuwe Pekela.

Nu is het een museum en nog altijd ligt dit huis aan het Pekelderdiep. Op de foto een typisch Groninger schip, het bolschip, voor de deur.

-naar boven-

Ommelanderwijk

Omanga Terra Art

Een compagnie van 'borgheren' uit de stad Groningen stichtte Borgercompagnie. In Ommelanderwijk hoopte een aantal Ommelander heren door vervening rijk te worden.

Onstwedde

- Foto's -
Onstwedde heeft een levend museum. De vereniging Onstwedder gaarv'n bestaat al zeer lang, en houdt oude tradities en ambachten in ere.

Onstwedde is het oudste dorp in Westerwolde (eerste vermelding in het jaar 875, archief Werden) en is centraal gelegen in Westerwolde.

Het dr. Hommes' bos is een waardevol bewaard gebleven bebost duinlandschap zoals dat hier lag voor de ontginning. Ook daterend uit de tijd dat in het stroomdal van de Mussel A rivierduinen werden gevormd, die hier overigens ook nog liggen zoals de Roegebaarg en de Kiebaarg. Het Hommes' bos is in beheer bij de Stichting Het Groninger Landschap. Een verhaal

Oude Pekela

Wikipekela

Voor het begin van de zeventiende eeuw lag hier het Bourtanger moor, een groot moeras, onherbergzaam met hier en daar heuvels en zandruggen, doorsneden door het riviertje Pekel A. Maar de metersdikke veenlaag is helemaal afgegraven en verscheept.

Bekend werd Oude Pekela door de strokarton- en aardappelmeelfabrieken. De standbeelden van Fré Meis, de kiepkerel en de scheepsjager herinneren aan die omstandigheden.
Het vroeger sterk vervuilde water van het Pekelderdiep wordt nu gebruikt door de pleziervaart of om een vis te vangen.

-naar boven-

Sappemeer

De historische scheepswerf Wolthuis zal waarschijnlijk behouden blijven. Er is een stichting opgericht welke zich tot doel heeft gesteld een historische scheepswerf te realiseren met een multifunctioneel bezoekers- en documentatiecentrum. Men denkt aan een locatie die ook toegankelijk is voor de watertoerist.

Door het doortrekken van het Borgercompagniesterdiep kan de locatie uit de 17e eeuw behouden blijven.

Stichting Historische Scheepswerf

Sellingen

Sellingen ligt midden in het prachtige landschap van Westerwolde. Voor de gezondste lucht in Nederland hoeft u ook hier niets te betalen. Bezienswaardig is het historische kerkje. Het koor is bedekt met bolle en holle dakpannen, ook wel monniken en nonnen genoemd (12e-13e eeuw). Het interieur heeft een doopvont uit de 15e eeuw en een preekstoel uit de 17e eeuw, de schilderingen zijn gemaakt in de 15e eeuw.

In Sellingen is een afdeling van Staatsbosbeheer gevestigd. Het beheersgebied in Westerwolde omvat 2.200 ha natuurgebied. Het informatiecentrum van Staatsbosbeheer ligt bij het natuurgebied Noordmee bij Sellingen, Dennenweg 1a.

Sellingerbeetse

Camping de Papaver

Het rivierzand dat hier gedolven wordt is 800.000 jaar geleden ontstaan (Pleistoceen/Cromer ijstijd).

Nu ligt het ontstane meer er hemels blauw bij. Steeds meer dagjesmensen zoeken de gratis toegankelijke zandafgraving in de Sellingerbeetse om te kunnen genieten van het heldere water, de natuur en het brede strand.

Smeerling

Smeerling is een zeer oud buurtschap, gelegen in het mooie Westerwolde. Acht prachtig gerestaureerde boerderijen, in een gebied welke is ontstaan na de laatste ijstijd. Onaangetast door ruilverkavelingen met oerbossen zoals het Metbroekbos en het Lieftinghbos, een theeschenkerij en een antiek- en verzamelboerderij, startpunt van fiets- en wandelroutes.

Bij de theeschenkerij kunt u informatie krijgen over een wandel- of fietsroute. In Westerwolde ligt totaal 2.600 ha natuurgebied, het stroomdal van de Ruiten Aa (400 ha) van Natuurmonumenten en circa 2.200 ha in beheer bij Staatsbosbeheer. Staatbosbeheer heeft een informatiepunt in Sellingen.

-naar boven-

Stadskanaal

foto locomotieven, S T A R museumspoorlijn

Zuid Groningen: Enerzijds het oude parkachtige landschap, anderzijds het gecreëerde landschap van Oostermoer en Veenkoloniën.

Met het streekmuseum Stadskanaal, het museum spoorlijn STAR, verzameling Musica en de oude Snikke, allemaal langs het water van het Stadskanaal.

Streekmuseum Stadskanaal

Tange Alteveer

Waar kun (kon) je zover kijken!

Ik neem mijn fiets en rijd de wegen over,
de smalle wegen van dit brede land;
de bomen huivren in hun laatste lover
en kale takken krijgen overhand.
Diep in mijn hart voel ik de hechte band
die mij verbindt met deze nuchtre streken:
Wijdt als de hemel zelf, met eendre rand,
en al een oud en onmiskenbaar teken
die hemel spieglend in zijn trage beken,
vaarten, wijken en sloten. Als het goud
van late zomerdagen gaat verbleken
heb ik dit land in dromen weer aanschouwd.

gedicht van Koos Schuur

Bovenstaand gedicht is ontstaan door de inspiratie opgedaan tijdens een fietstocht in Westerwolde en de Veenkoloniën.

Laat u ook inspireren zoals ons is overkomen: Een goed vertrek- en eindpunt is (inclusief fietsroutes):

Het Museum Restaurant Slaait'nhoes.

-naar boven-

Ter Apel

In 1992 werd het kloostercomplex op de "Top-100 Lijst van monumenten in Nederland" geplaatst. Het best bewaarde klooster uit de middeleeuwen in Nederland. Gelegen in een parkachtig landschap met het naastgelegen Hotel Boschhuis, waar vroeger het brouwershuis van het Kruisheren klooster Ter Apel stond.

In 1619 kocht de stad Groningen de heerlijke rechten over de heerlijkheid Westerwolde. Waarschijnlijk heeft de afstand tot de stad Groningen er in belangrijke mate aan bijgedragen dat het klooster in deze staat bewaard is gebleven. Elders werden de vele kloosters in de 16e en 17e eeuw steen voor steen afgebroken waarna de stenen werden hergebruikt.

Klooster Ter Apel, oorspronkelijk genaamd Domus Novae Lucis - Huis van het Nieuwe Licht,
Museum voor Klooster- en Kerkgeschiedenis en Religieuze Kunst.
Galerie voor hedendaagse kunst, concertpodium, vergader- en congrescentrum en huwelijkslocatie.

Middeleeuwse dagen Ter Apel, de omgeving van Ter Apel leent zich bovendien uitstekend voor het maken van een wandeling of een fietstocht.

Ter Apelkanaal

historische afbeelding In het veen, Veenkoloniaal museum

Kanalen, wijken en bruggen in deze gebieden waren ook stadsbezit. Bovendien werd alle turf via de stad Groningen getransporteerd. Groningen overheerste het veengebied dus volledig.

Van 1599 tot het midden van de 20e eeuw trokken duizenden arbeiders van heinde en verre naar de veengebieden om daar geld te verdienen.

Tripscompagnie

Het Compagniester banket

Tripscompagnie dankt zijn naam aan de compagnie waarin Adriaan Trip de hoofdrol speelde. De veenkoloniën ontstonden vanaf de 16e eeuw. Hier vind u dit landschap waarvan de historische bebouwing op z'n oudst uit de 17e eeuw dateerd.

-naar boven-

Veele

Leek en

Heylmann

Jelle Leek, glaskunstenaar. U kunt ons met de auto bereiken vanaf Groningen via de A7, afslag 47 Winschoten.

Veelerveen

Groninger Molens

Niemans molen, een boot in het kanaal, een ruiter, natuurstenen, pottenbakkerij en een heel bijzondere brug, maar ook een goed restaurant De Appelhof, dat kun je tegenkomen en misschien nog meer!

Veendam

Geschiedenis van Veendam

Eerst werd het veen afgegraven en verscheept. In dit gebied werd de scheepvaart de belangrijkste werkgever. De aardappel werd hier op de grootst mogelijke schaal verbouwd met de verwerking in de agrarische industrie.

Wild en woest en ledig was het ruwe veen.
Slechts de heide vlocht er kransen overheen.
Boog zich over 'd oevers van de bruine plas.
En verborg de diepte van het zwart moeras. (A. Winkler Prins, 1817-1908.)

Nu is Veendam een belangrijke centrumplaats in Groningen met het Veenkoloniaal Museum en de sport aan de Langeleegte.

-naar boven-

Vlagtwedde

Historie Westerwolde

Het park in Vlagtwedde is een 5 sterren park, het is mooi centraal gelegen in Westerwolde. Van hieruit is lopend en per fiets deze heerlijkheid heel goed te verkennen. Ter Apel, Bourtange, Nieuweschans, Nieuw Statenzijl, Vlagtwedde en Wedde zijn ook per boot bereikbaar.

Vledderveen

De ontstaansgeschiedenis van Vledderveen

Vledderveen is gelegen tussen Musselkanaal, Mussel en Stadskanaal. Dit dorp heeft een heel jonge geschiedenis omdat het de laatst gestichte veenkolonie is (1880). Bijgaand de website van Vledderveen, voor de schitterende "antieke" foto's naar de pagina vroeger gaan!

Vriescheloo

Geschiedenis kerk te Vriescheloo

Molen de Korenbloem, een heel toepasselijke naam voor een korenmolen. 'd Olle witte schoule, deze school kreeg in Vriescheloo een heel andere bestemming. De historische kerk, al 1.000 jaar stond hier een kerk, op een historische plek in Vriescheloo.

-naar boven-

Wedde

De huidige kerk in Wedde is ontstaan in het begin van de 13e eeuw (romaans). Vòòr de 13e eeuw stond er reeds een houten kerk.

Zie enige geschiedenis van deze kerk.

De burcht te Wedde (14e eeuw) heeft een roemrucht verleden. Het was de burcht van de leenheren en later van de drost. Tijdens de tachtigjarige oorlog afwisselend in Staats- en Spaansgezinde handen en versterkt tot een goed verdedigbaar kasteel. Zo is het in 1478 door de Groningers volledig verwoest, en 7 jaar later weer opgebouwd door de Addinga's. Het kasteel werd in de 16e eeuw versterkt met verdedigingswerken als wallen, muren, torens en een gevangenispoort met eromheen een dubbele gracht.

Zie ook de beknopte omschrijving van de roemruchte geschiedenis van dit "Huis te Wedde".

2e paasdag 1953,

Nescio (pseudoniem van Jan Hendrik Frederik Grönloh) in Wedde.

Ook toen was het mooi weer. Ook toen al viel het schitterende landschap om Wedde op. Opvallend dat een van de bekendste figuren uit de Nederlandse literatuur daarvan aantekeningen en een tekening maakte: "Het kasteeltje, een poosje staan kijken. Eindelijk weer volop romantiek. De vijver, de watertjes, de platte gele bloemetjes in het gras en rondom hooge boomen en een doorkijk naar groen land met weer verre, hooge boomen."

Het is toeval maar we reden 50 jaar later over het Karel Schenkpad vanuit Wedde richting voormalige Hongerige Wolf. Nescio telde drie hotels in Wedde, waarschijnlijk waren dit in volgorde: de Hongerige Wolf, Hotel Westerwolde en hotel Buenos Aires, ja dat is allemaal geschiedenis.

Foto's: Burcht, kerk en Aa
Enige feiten over: Middeleeuwse roofridders

Wedderveer

Vroeger was Wedderveer de eindbestemming voor een dagje uit. Wedderveer had 2 natuurbaden en lag aan de Westerwoldse Aa. Een roeitochtje hoorde erbij en een bezoek aan de speeltuin. Bovendien waren er voor de consumpties enige restaurants.

Vandaag is dit alles, in andere vorm, ook aanwezig (Wedderbergen).

-naar boven-

Westerbroek

De eerste veenkolonie?

Groningen is één van de vroegst geïndustrialiseerde gebieden van Nederland. De vorm die de industrialisatie hier aannam wordt wel een ‘agrarisch-industrieel-complex’ genoemd.

Natuurmonumenten heeft bij Westerbroek een 127 ha groot natuurgebied in beheer. Het is een laagveengebied en ligt in het oeroude stroomdallandschap van de Hunze. Bereikbaar via de Hesselinklaan.
Tussen het Foxholstermeer en het Drentse diep ligt hier bovendien de Broekstermadepolder, 195 ha. In beheer bij Het Groninger Landschap en met een wandelroute van circa 4 km.

de Heerlijkheid Westerwolde

In de middeleeuwen bestond de heerlijkheid uit de kerspellen Onstwedde, Vlagtwedde, Sellingen, Vriescheloo en Wedde. In 1536 bepaalde Karel V dat ook Bellingwolde en Blijham er deel van uitmaakten. Door de verdedigingswerken ontstonden Bourtange en Oudeschans. Het klooster en de ontginningen maakten dat Ter Apel een groter dorp werd.

Historie van Zuid-Groningen:

Westerwolde in geschriften

Wildervank

Weefcentrum

Wildervank is een veenkolonie en dat kun je ook vandaag nog duidelijk zien. De kanalen met de bruggen en de boerderijen.

Wollinghuizen

Hier het antwoord op de vraag wat is een EHS. De afgelopen jaren is een 5 kilometer lang gedeelte van de Ruiten A nabij Wollinghuizen en Sellingen zoveel mogelijk in de oorspronkelijke staat teruggebracht.

De riviertjes Ruiten Aa en Mussel Aa waren bepalend voor het karakter van het landschap Westerwolde, echter in de zestiger en zeventiger jaren grotendeels gekanaliseerd.

-naar boven-

Zandberg

Geschiedenis Zandberg

Gelegen tussen Ter Apelkanaal en Musselkanaal. Parochie St. Joseph, geschiedenis Zandberg, partycentrum de Schaapsberg, modehuis Westen.

Zuidwending

De Stichting Historie Zuidwending heeft een boek over de historie van het dorp Zuidwending uitgegeven.

naar boven

Groningen en Grunneger

Alle dorpen, rood of de afbeelding = te selecteren. Thema = geschiedenis/musea en kunst

Musea

Geschiedenis

Kunst

Op stap

Bareveld

Borgercompagnie

Bourtange

Foxhol

Harpel

Hoogezand

Jipsinghuizen

Kielwindeweer

Kropswolde

Muntendam

Mussel en Kopstukken

Musselkanaal

Nieuwe Pekela

Ommelanderwijk

Onstwedde

Oude Pekela

Sappemeer

Sellingen

Sellingerbeetse

Smeerling

Stadskanaal

Tange Alteveer

Ter Apel

Ter Apelkanaal

Tripscompagnie

Veele

Veelerveen

Veendam

Vlagtwedde

Vledderveen

Vriescheloo

Wedde

Wedderveer

Westerbroek

de Heerlijkheid Westerwolde

Wildervank

Wollinghuizen

Zandberg

Zuidwending