Geschiedenis van Groningen: alle dorpen

Groningen en Grunneger,

Groningen:

zuid

oost

n-oost

midden

noord

west

stad

West Groningen - Westerkwartier

Alle dorpen, rood of de afbeelding = te selecteren. Thema = geschiedenis/musea en kunst

Westerkwartier

Westerkwartier

Al meer dan 1.000 jaar is er sprake van het Westerkwartier. Het land ten westen van de stad Groningen. Ooit bestond het uit Langewold (noordelijke met Doezum en Grootegast) en Vredewold (zuidelijk, grenzend aan Drenthe) met in de middeleeuwen Sebaldeburen als belangrijke plaats. Beide landstreken waren het hoger gelegen woongebied omgeven door veen en kwelders.

Aduard

Abdij van Aduard, geschiedenis

Oorspronkelijk Adwerth (wierde van Ade), Adewerth, Adewarth, Aduwarth, Aduart, Aduard.
In 1580 werd, als gevolg van het verraad van Rennenberg, de grootste abdij van Noord-Nederland in brand gestoken door de terugtrekkende geuzen. Het museum over de geschiedenis van dit Sint Bernardusklooster is gevestigd in de Hofstraat 45.

Wat nog rest van de abdij is de voormalige ziekenzaal, nu de kerk van Aduard. Maar ook de oudste ziekenzaal van Nederland. Een prachtig voorbeeld van metselwerk uit de tijd van de Groninger klooster- en kerkenbouw uit de 13e en 14e eeuw. Vergelijkbaar met het Sint Janshospitaal in Brugge maar daar is men zuiniger met de oudheden omgesprongen.

Boerakker

Boerakker ligt aan het Dwarsdiep, tussen de zandruggen Langewold en Vredewold. Tot en met de negentiende eeuw een veengebied en weinig toegankelijk. Eerst begin 20e eeuw groeide het uit tot een dorp met de oudste kerk gebouwd in 1911. Sinds 1990 een dorp in de gemeente Marum, voordien was de Hoofdstraat de grens van de gemeenten Leek en Marum.
De gemeenten Leek en Marum ontstonden in 1811, vanaf begin 16e eeuw zwaaiden de heren van de borg Nienoord in deze omgeving de scepter.

Briltil

Voormalige melkfabriek

Til betekent in Groningen brug. In dit geval de brug naar de landerijen genoemd Bril, het dorp Briltil ontstond begin 17e eeuw. De brug over het Hoendiep ligt er nog. Het zuivelbedrijf Lijempf, Leeuwarder ijs- en melk producten fabriek, werd opgericht door de bekende Groninger grootindustrieel Jan Evert Scholten. Deze fabriek had in de 20e eeuw voor deze omgeving een belangrijke functie.
De Historische Kring Zuidhorn heeft onderzoek gedaan naar de geschiedenis van het bedrijf.

De Wilp

De naam De Wilp (gemeente Marum) is afgeleid van de wulp, een weidevogel. Op het uithangbord van de herberg stond een regenwulp. Er wordt veel Fries gesproken vandaar de schrijfwijze wilp. In De Wilp heeft een zuivelfabriek gestaan, ‘De Goede Hulp’. De fabriek is omstreeks 1900 in gebruik genomen. De melkproducten werden veelal over het water vervoerd. De vaart door De Wilp werd in de twintiger jaren van de vorige eeuw gedempt.

Op het kerkhof in De Wilp staat een klokkestoel. De klokkestoel bestaat uit een houten stellage waarin een klok is opgehangen. De hervormde kerk dateert van 1868. De gereformeerde kerk aan de Oosterweg werd in 1897 gebouwd.

-naar boven-

Den Ham

Piloersemaborg Den Ham

In de 16e eeuw woonde hier Johan de Mepsche, een neef van de beruchte Johan de Mepsche plaatsvervangend stadhouder in Groningen. Wegens zijn hervormingsgezindheid moest Johan van Den Ham op de vlucht. De borg werd in 1633 vernieuwd, later was het in gebruik als boerderijborg.

Het kerkje in Den Ham dateerd uit de 15e eeuw. In 1851 ontdekte men een grafkelder welke ooit was bestemd voor de leden van de familie De Mepsche.

Den Horn

Nieuwe druk "Een Klooster, Drie Dorpen" Op veler verzoek heeft uitgeverij Profiel uit Bedum besloten het boek "Een Klooster, drie dorpen 1192-1992" opnieuw uit te geven. Het boek is destijds geschreven ter ere van het achthonderd jarig bestaan van Aduard en geeft een uitgebreid overzicht van de geschiedenis van Aduard, Den Ham en Den Horn. Via een door de vereniging i.o., in de Heemkakel, geplaatste advertentie kunnen belangstellenden intekenen op het boek.

Doezum

Doezum met stip

Het landschap van het zuidelijk Westerkwartier is zeer afwisselend. Lagere veen- en kleigebieden, de hoger gelegen zandgronden. Met daartussen de overblijfselen van veenwinning (petgaten) en de pingo's, ontstaan in de laatste ijstijd (10-15.000 jaar geleden). Kenmerkend is hier verder het coulissenlandschap, akkers omgeven door boswallen. Door Staatsbosbeheer zijn hier veel wandel- en fietspaden aangelegd welke door het bijzondere landschap liggen. In het Peebos te Doezum heeft Staatbosbeheer een werkschuur waar ook een overzichtskaart is te verkrijgen.

De Eest was een borg in Doezum, deze werd ook wel Ezhe genoemd. De borg was vernoemd naar het stuk land waar het op gebouwd is: ‘De Eest met drie schatkamers, drie hoven, twee graven, twee singels, bomen en plantages en het huis in het bos, er was een landbezit bij van 54 grazen en vijf heerden.’

Englum

De wierde Englum wordt ook genoemd Legewier (= lage wierde) en is voor de helft afgegraven in het begin van de twintigste eeuw. Na de middeleeuwen is de wierde ontvolkt, tot 1920 stond er nog een boerderij. Het ligt circa 900 meter westelijk van Saaksum en behoort tot de gemeente Zuidhorn. Bij het herstel van de wierde, in de jaren 2002-2004, heeft men de baggerwerkzaamheden in het Reitdiep gecombineerd met het verbeteren van de landbouwkundige situatie (te diep uitgegraven) en het herstellen van de oorspronkelijke contouren van de wierde.

In september 2000 is de steile wand van het niet afgegraven gedeelte van de wierde van Englum vers aangesneden, zodat driekwart van de wierde in een dwarsdoorsnede was te bestuderen. Het hoogste punt van de wierde ligt op 4,20 m + NAP. De wierde is al circa 600 v.C. ontstaan. Er zijn ook plannen om de wierde Wierum op deze wijze te herstellen. In Losdorp is dit ook gebeurd, soms is het een oplossing voor het wegwerken van overtollige klei.

Enumatil

Historie van Enumatil

Enumatil lag oorspronkelijk aan een route naar Friesland. Na de grootschalige verbetering van de waterbeheersing in de 13e eeuw ontstond Enumatil. De gunstige ligging aan de doorgaande waterroute bevorderde de ontwikkeling van het dorp.

-naar boven-

Faan

In 1731 vond hier een gruwelijk monsterproces plaats waarbij Rudolf de Mepsche, als grietman en enige rechter, de belangrijkste rol vervulde. Een groep mannen uit de streek werd beschuldigd van sodomie, ofwel homoseksualiteit, hoewel een aantal niet eens wist wat dit precies betekende. De aangeklaagden werden door de knechten van De Mepsche gemarteld om bekentenissen af te dwingen waarbij zelfs 2 mannen voortijdig stierven. Uiteindelijk werden alle tweeëntwintig schuldig bevonden en opgehangen. Onder de slachtoffers bevonden zich politieke tegenstanders van De Mepsche. Het confiskeren van de nalatenschappen door De Mepsche is mede mislukt door een onderzoek van de hoofdelingen van de stad Groningen.

-naar boven-

Grijpskerk

Kunstwerk 'de Kast' te Grijpskerk: Op 31 december 2001 is in Grijpskerk bij de voormalige doopsgezinde kerk (in de volksmond bekend als "de vermaning") een kunstwerk geplaatst in het kader van het 500-jarig bestaan van Grijpskerk. Dit project is tot stand gekomen met steun van het SNS-fonds, de Culturele Raad Grijpskerk, de provincie Groningen en de gemeente Zuidhorn. Het beeld is ontworpen door de uit Grijpskerk afkomstige beeldend kunstenaar Gert Sennema. De kast heeft vijf laden en iedere lade staat voor een eeuw geschiedenis van Grijpskerk. In het kunstwerk zit een gleuf waarin iedereen zijn persoonlijke boodschappen voor de toekomst kan deponeren, zoals geboortekaartjes, overlijdensberichten en brieven. Na een aantal jaren zal het kunstwerk worden geleegd. Op deze manier schrijven de inwoners van Grijpskerk mee aan de nieuwe geschiedenis van hun dorp.

Grootegast

Grootegast

Het Abel Tasman Kabinet in Lutjegast is gewijd aan de zeevaarder en ontdekkingsreiziger Abel Tasman (1603-1659). In deze landelijk gelegen plaats groeide hij op als eenvoudige dorpsjongen die later Tasmanië, Nieuw-Zeeland en de Fiji- en Tonga-eilanden ontdekte en in kaart bracht.

Jonkersvaart

Watertuin

De watertuinen in Jonkersvaart (bij Marum) beslaan een oppervlakte van 10.000 m3. Deze bestaan uit een heuvel, een Japanse tuin, een viseiland, plantenkas en een rozen- en rotstuin. Bovendien natuurlijk vele soorten planten bomen etc.

-naar boven-

Kommerzijl

De geschiedenis van de heerd Grovestins in Kommerzijl gaat terug tot in de 16e eeuw. Kommerzijl is waarschijnlijk ontstaan naar aanleiding van de allerheiligenvloed van 1 november 1570. Als verdediging tegen het water liet Wigbold van Ewsum -heer van Nienoord- een dijk aanleggen tussen Humsterland en de waarden die in 1598 gereed kwam.

Zie ook Opslachterzijl/Lauwersmeergebied

-naar boven-

Kornhorn

De smid

Aan het einde van de 19e eeuw begon Willem de Wit in Kornhorn een kleine dorpssmederij. Deze dorpssmederij is nu zo'n 100 jaar na de oprichting uitgegroeid tot een succesvolle onderneming die nog steeds de kernactiviteiten heeft zoals het bedrijf is opgericht namelijk ‘smeden’.

Het Curringheveld omvat de belangrijkste historische landschap- en cultuurelementen typisch voor het Westerkwartier. De wandelpaden door dit gebied kwamen tot stand door de samenwerking van Cultuur en Historisch Erfgoed Kornhorn, Plaatselijk belang Kornhorn, Staatsbosbeheer, geschiedeniswinkel RUG en vele vrijwilligers uit de omgeving.

Curringheveld

Kruisweg

De naam Marum komt van Mar (=water) en heim (=plaats), plaats aan het maar/water (het Oude Diep). Van oudsher kent Marum een aantal buurtschappen, Linde, de Haar en Malijk, de streek tussen Kruisweg en Nuis. Langs de boerderijen in het buurtschap Malijk liep de oude weg tot de Kruisweg. Deze sloot aan op de weg door het oude centrum (westelijk) en ging via De Haar naar Friesland. De gemeente werd gekenmerkt door lintbebouwing langs de doorgaande wegen.

Kuzemer (Grootegast)

Het landschap in de omgeving van Kuzemer (ten zuiden van Oldekerk) is typisch voor het Westerkwartier. Weiden met houtsingels. Het is bovendien een bijzondere plaats. De rustige, haast religieuze, sfeer die hier hangt, of is het verbeelding?

Hier stond van 1204 tot 1600 het nonnenklooster behorend tot de order van de Premonstratenzers. De naam van het klooster was Maria's poort. Mer is waarschijnlijk afgeleid van mar (=water).

Lauwerzijl

Recreatie in Lauwersland

Camping, restaurant en jachthaven De Waterwolf en zwembad Electra gelegen aan het Reitdiep

Eén van de mooiste boerderijen: Het Ruigezand, Teenstraweg 9. Deze boerderij uit het einde van de 18e eeuw is gebouwd in een tijd dat de economische vooruitzichten uitstekend waren. Het woonhuis heeft wellicht daardoor een "stads" aangezicht. Bouwkundig steekt de gehele boerderij goed in elkaar en ook culturele aspekten hebben volop de aandacht gekregen. Het resultaat is één van de mooiste boerderijen van Groningen.

Leek

Leek: Na de stichting van de borg Nienoord (in 1525) begonnen de verveningen met het graven van het kanaal, het Leekster Hoofddiep.
Leek werd in 1660 een kerkdorp door een schenking van de vrouwe van Nienoord. Het dorp groeide mede door de scheepvaart. De turfvaart ging over in handelsvaart, Leek was zelfs thuishaven van oostzeevaarders.

Een dag op Nienoord

Een speeltuin met voor elk wat wils, voor groot en klein, met tal van speeltuinattracties zoals glijtorens, schommels, draaimolens, paarden- tractor- en scooterbaan. Genieten in een subtropisch zwembad. Jaarlijks worden er steeds terugkerende activiteiten gehouden zoals het kindercircus, stoomdagen en een dierenboeldag.

Na het huren van een koets, huifkar-met-koetsier of een duofiets is het goed pannenkoeken eten in het gezellig gelegen restaurant de Albertushoeve.

-naar boven-

Lettelbert

Naar Lettelbert

Hier wordt iets verteld over de geschiedenis van de familie Hedde Lukas Cazemier te Lettelbert. De oorsprong van de Cazemiers, hoe men aan het begin van de 20e eeuw in Lettelbert leefde en over de afstammelingen van Hedde Lukas Cazemier.

Ten noorden van het Leekstermeer ligt een beschermd gebied. Het is een laagveengebied met de Lettelberter petgaten. Hier werd op beperkte schaal ooit laagveen gewonnen voor brandstof, nu voornamelijk laagveen-weidegebied. Ongeveer 150 ha is in beheer bij Het Groninger Landschap.

Lucaswolde

Ontdek de groene schat

Lucaswolde is een langgerekt dorp dat van oudsher bestond uit veen en struikgewas. De bebouwing was zeer verspreid en bestond maar uit enkele woningen.. Het land behoorde toe aan boeren uit Marum, Niebert en Nuis. Begin 1500 is er een conventshuis met kapel gebouwd. Het dorp is bekend geworden door IJe Wijkstra. Wijkstra schoot in januari 1929 vier politieagenten dood. Deze gebeurtenis is verfilmd.

Lutjegast

Abel Tasman kabinet

In de tijd van Abel Tasman was Lutjegast nog via een uitloper van de zeearm de Lauwers verbonden met open zee, de voormalige Lauwerszee (het huidige Lauwersmeergebied).

Kenmerkend voor deze historie is het open landschap van dit deel van het noordelijk Westerkwartier waar de zee klei heeft afgezet. Wierdedorpen kom je hier dus niet tegen: daar is de landaanwinning nog te jong voor.

Marum

Gemeente Marum

In de archieven van het huis Nienoord, de kerk- en waterschapsarchieven en die van de gerechtelijke instellingen zult u ook veel aanknopingspunten vinden voor de bestudering van Marum van de middeleeuwen tot de Franse tijd. Deze archieven berusten bij de 'Groninger Archieven'.

Ongeveer 5 km ten zuidoosten van Marum ligt het gehucht Heineburen (tussen Jonkersvaart en Zeevenhuizen). Daar ligt het natuurgebied het Bolmeer en Nanninga's bos, totaal 27 ha en in beheer bij Het Groninger Landschap. Het Bolmeer is een pingo (10.000 jaar oud en ontstaan uit smeltend ijs). Het Bolmeer is alleen toegankelijk met excursies.

De afstand vanuit Marum naar het gebied Trimunt (voormalig kloosterrein) en De Haar is ongeveer 5 km. In deze omgeving werd ooit veen gewonnen. Nu een mooie omgeving met bos- en heidevelden. Met een aantal wandel- en fietspaden door Staatsbosbeheer aangelegd.
Jilt Dijksheide ligt het dichts bij Marum en is het enige overgebleven heideveld met grote ven waar nog een stuk onafgegraven hoogveen aanwezig is.

-naar boven-

Midwolde

Midwolde heeft een 12e eeuwse bakstenen kerk, geheel gerestaureerd. Door de bewoners van Nienoord verfraaid met een praalgraf van Rombout Verhulst, een topmonument in Nederland. Verder vind u in de kerk een uit hout gesneden preekstoel, een prachtig orgel, fraaie rouwborden en een herenbank.
Informatie voor bezichtiging en huur: Mw. Nienhuis-Stol, tel. 0594 - 513080. Openstelling: 21 april t/m 30 september, dinsdag t/m zaterdag van 11.00 tot 17.00 uur, zondag tot 17.30 uur. Op maandag gesloten.

Aanbeveling: een wandeling van de kerk van Midwolde naar de borg Nienoord door de schitterende oude oprijlaan omzoomd door oude bomen en antieke vergezichten (ongeveer een half uur).

Niebert

De eerste bewoners vestigden zich op een zandrug, waarop de latere dorpen Niebert, Nuis en Marum ontstonden. Nabij deze bewoningsas treft u één van Nederlands oudste (en mooiste) kerkpaden aan, het Malijkerpad en het hieraan gelegen 14e-eeuwse Iwema steenhuis. De laatste overgebleven versterkte boerderij (in Groningen genoemd steenhuis, in Friesland stins) van Groningen. Verderop aan het voetpad ligt, op de plaats waar ooit de Fossemaheerd stond, de Coendersborg uit 1813. Naast de boerderij de oude tuin en het oude landschap. Achter de boerderij het bakkerij- en schildersmuseum.

Niehove

Waddeneiland Humsterland

De wierde Niehove ontstond al ver voor onze jaartelling. Aanvankelijk heette het dorp Suxwort (Zuidwierde). Toen het dorp rond 1200 een afzonderlijke rechtpostie innam kreeg het de huidige naam. Niehove was het hoofddorp van het wierdeneiland Humsterland. De oorspronkelijke structuur van het dorp is prachtig bewaard gebleven en heeft het predikaat 'beschermd dorpsgezicht' opgeleverd.
Vanaf ongeveer het jaar 1100 werden grote dijken aangelegd waardoor Humsterland minder last van hoog zeewater te verduren kreeg. De oude kavelstruktuur van het eiland is grotendeels nog aanwezig met de waterlopen en de hogere en lagere kleigebieden.

Niekerk

Stichting dorpsbelangen Niekerk, Oldekerk en Faan.
Langs de noord- en zuidrand van een hoge strook bos en heide tussen Faan en het Oldekerker meer hebben zich de eerste agrariërs gevestigd. Rechterlijk werd het karspel ingedeeld in een noorder- en een zuiderkluft. Op een hoge plek, waar de kluften elkaar het dichtst naderden, bouwde men de eerste kerk.

Bij de verbouw en de restauratie van het bestaande kerkgebouw, begonnen in 1963, kwamen er nogal interessante dingen aan het licht. Het bleek dat de eerste kerk, die van steen werd gebouwd, maar 6 meter breed is geweest. Ze werd opgetrokken van tufsteen, een uit Duitsland aangevoerde natuursteen. Het kerkje was op de oostkant afgesloten met een halvemaanvormig koor.

Als het vermoeden juist is dat Oldekerk zijn houten godshuis door een stenen kon vervangen met behulp van het Kuzemer klooster, dan zou Niekerk op z’n vroegst in de eerste helft van de 13de eeuw op steen zijn overgegaan. Het ligt immers voor de hand om aan te nemen dat Oldekerk, wat het kerkgebouw betreft, ouder is dan Niekerk.

-naar boven-

Niezijl

1385: Bomsterzijlvest

De kerk dateert uit 1650. Als je niet oplet fiets je er zo voorbij, omdat hij achteraf staat en slechts een smal pad toegang geeft. De kerk is in 1999 overgedragen aan de stichting Oude Groninger Kerken. In vergelijking met veel andere plaatsen is Niezijl een vrij jong dorp, ontstaan met de aanleg van de zijl.

Tussen Niezijl en Noordhorn ligt Oxwerd. Een oude wierde met historische betekenis. Er werden enige grote veldslagen geleverd. De laatste in 1581.

-naar boven-

Noordhorn

Martinistad en dorpen

Café "De Gouden Leeuw", Langestraat - kostuummuseum, voormalige MAVO school een stripmuseum.

Noordwijk

Groningenarchief

Noordwijk betekent buurt ten noorden van Marum. De kerk in Noordwijk dateert uit de veertiende eeuw. Eén van de grootste bedrijven in Noordwijk is de boterverwerkingsfabriek. Hier verwerken ze boter tot industrievet.

Nuis

Nuis is onder meer bekend van de Coendersborg. Deze borg is in 1813 gebouwd en ligt net als het steenhuis in Niebert aan het oudste voetpad van Nederland.
De borg is van de stichting Het Groninger Landschap. In de schuur achter de borg is een landbouwmuseum, ’t Rieuw, ingericht. Het museum wordt beheert door de vereniging ‘Even Omkieken’. De aanwezige gereedschappen, gebruiksvoorwerpen en andere documentatie geeft een beeld weer van de ontwikkeling van het agrarisch bedrijf in de regio, vòòr de opkomst van de mechanisatie. Achter de Coendersborg is in 1988 een muziekkoepel gebouwd. Het dorp bezat daarvoor al gedurende veertig jaar een muziekkoepel. De hervormde kerk in Nuis is in de eerste helft van de dertiende eeuw gebouwd.

Oldebert

Al meer dan 1.000 jaar ligt Tolbert in het Groninger Westerkwartier, ongeveer 15 kilometer ten westen van de stad Groningen.

Het is oorspronkelijk ontstaan als "olde buurt", terwijl de naam is verbasterd via olde buurt, olde bert, 't oldebert naar Tolbert.

Oldehove

Humsterland en Oldehove

Feerwerd, Ezinge, Saaksum en Oldehove zijn oude wierdedorpen op en achter voormalige kwelderwallen van Reitdiep en Lauwers. Ontstaan meer dan 2.500 jaar geleden. De oude verkaveling van het land, langs de voormalige wadgeulen, nog herkenbaar aanwezig.

Kenwerd is een wierde ten westen van Oldehove. De grootste en nog onafgegraven wierde in het Humsterland. Bij de wierde staan nog 3 boerderijen. Kenwerd wordt al in de achtste eeuw genoemd, in een schenkingbrief: Een zekere Gotricus schenkt in 786 aan het klooster Echternach landerijen gelegen te Chinicwirde, het huidige Kenwerd. De naam Chinicwirde is wel uitgelegd als "koningswierde".

Oldekerk

Here we come!

Ook werden tussentijds bijna alle instrumenten vervangen door nieuwe. In 1999 zijn er nieuwe aanwinsten bijgekomen: Twee concertpauken en een concertmarimba waarmee een heuse pitt-line werd opgericht. Hierdoor en dankzij de uitbreiding van de melodiebezetting in de afgelopen jaren is de sound flink verbeterd.

-naar boven-

Oostwold

1000 jaar

Herberg Het Witte Paard (****) is gevestigd in Oostwold, gelegen op een kwartier rijden van de stad Groningen. Oorspronkelijk was het een pleisterplaats voor kooplieden en reizigers die zich tegoed konden doen aan warme spijzen, dranken en een bed van stro.

Opende

Bicycle Showband

Eigenlijk is alles rond het jaar 1900 begonnen. Het oprichten van muziekgroepjes, die op feestdagen het leven van alledag opvrolijkten. Dit fenomeen groeide uit tot een soort "status-symbool", elk dorp zijn eigen korps dus ook Opende. Na een bezoek aan het stadspark in Groningen, begin jaren twintig, werd begonnen met het inzamelen van geld en het zoeken naar instrumenten.

Pieterzijl

Pieterzijl dankt zijn naam aan de naam van de voormalige zeesluis gewijd aan H. Petrus. Het dorp ligt nog altijd aan de zijarm (Zijldiep) van de Lauwers. Verdwenen in 1955 is de grootste watermolen van de provincie (vlucht 28 meter, twee vijzels).

De doopsgezinde kerk en pastorie werden verplaatst naar Grijpskerk, daarna bleef over het dorp, idyllisch gelegen aan het Zijldiep.

Saaxum

Het begin van de bewoning in het Marnegebied.

De wierden zijn vanaf circa 600 v.C. ontstaan. Ook Saaxum heeft een heel oude bewoningsgeschiedenis. Rondom de historische, middeleeuwse kerk hangt nog die oude sfeer, moeilijk te omschrijven.

Sebaldeburen

De kerk is gewijd aan H. Sebaldus.

De aantekeningen van ds. Westendorp (dominee in Sebaldeburen van 1797 tot 1812) over het dorp Sebaldeburen en zijn kerkelijke gemeente zijn zeer omvangrijk. Ds. Westendorp heeft een aantal interessante boeken over de geschiedenis van de provincie Groningen geschreven.

In bovenstaande pagina een selectie van onderwerpen van dhr. M. Kuitert met samenvattingen en aanvullingen zijnerzijds.

Tolbert

Op deze site (westerkwartier.info) vindt u een aantal genealogische gegevens van personen, waarvan voorouders in het Groninger Westerkwartier hebben geleefd.

Allereerst betreft dat de familie Cazemier (in diverse varianten geschreven), later uitgebreid met aangehuwde families.

-naar boven-

Trimunt

Gelegen in een uitgestrekt hoogveengebied, bleef het gebied lang onaangetast. In dit niemandsland vestigden zich, omstreeks 1210, de nonnen van het klooster In Tribus Montibus, nu wordt deze buurt genoemd Trimunt. Nu nog herkenbaar aan het oneffen terrein aan weerszijden van de A7, en ook herkenbaar aan de resten van de vroegere Duitse militaire stelling Löwe.

Staatsbosbeheer beheert het Ontginningsbos, aangelegd in de jaren dertig van de 20e eeuw. Ook Jilts Dijksheide, noordwesterlijk gelegen wordt door hen beheert maar is regelrecht bewaard gebleven uit de laatste ijstijd. Het is een zgn. pingo of ijskrater met eromheen een heideveld.

Visvliet

Auberge Visvliet

In het dorp is gevestigd (2002) een kruidenier, een postagentschap, een café en een boerencamping. Achter het hotel bevindt zich een rustige camping met aanlegsteiger. In de middeleeuwen behoorde Visvliet tot de belangrijkste dorpen in de omgeving van Groningen.

In Visvliet bestaat de mogelijkheid om fietsen of kano’s te huren. Kortom een kleine oase aan de boorden van de Lauwers.

Zevenhuizen

Zevenhuizen
In 2000 heeft men het 350-jarig bestaan gevierd van het dorp Zevenhuizen. Vroeger was het een hoogveengebied met kleinschalige ontginning. Jonker Wigbold van Ewsum van Nienoord begon in deze omgeving met grootschalige winning om er geld aan te verdienen.

Maar de persoonlijke doelstellingen van hem en later van zijn opvolgers, leden zwaar onder de strijd met andere belanghebbenden en met de stad Groningen. In de schansenoorlog van de Ommelanden tegen de Spaanse belegeraars (slag bij Oterdum) lieten zijn opvolgers, Wigbold en diens zoon, het leven.

Bij Zevenhuizen ligt het Harensche Bos, sinds 2004 in bezit van Het Groninger Landschap. Op korte afstand liggen ook het Bolmeer, Nanninga's bos en het Coendersbos. Zie het overzicht natuurgebieden in Groningen

Zuidhorn

In de provincie Groningen zijn nog meer dan 150 middeleeuwse kerken (gebouwd vòòr 1600) te bewonderen. De kerken van Zuidhorn en van Noordhorn maken daar deel van uit.

Aan de kerk van Zuidhorn zijn 10 eeuwen bouwkunst te ontdekken. De oudste materialen zijn de tufstenen welke tot in de 12e eeuw werden gebruikt, tot het moment dat de Groninger steen werd gebakken.

Op de website van de kerkelijke gemeente vindt u alle informatie.

naar boven

Groningen en Grunneger

Alle dorpen, rood of de afbeelding = te selecteren. Thema = geschiedenis/musea en kunst

Musea

Geschiedenis

Kunst

Op stap

Westerkwartier

Aduard

Boerakker

Briltil

De Wilp

Den Ham

Den Horn

Doezum

Englum

Enumatil

Faan

Grijpskerk

Grootegast

Jonkersvaart

Kommerzijl

Kornhorn

Kruisweg

Kuzemer (Grootegast)

Lauwerzijl

Leek

Lettelbert

Lucaswolde

Lutjegast

Marum

Midwolde

Niebert

Niehove

Niekerk

Niezijl

Noordhorn

Noordwijk

Nuis

Oldebert

Oldehove

Oldekerk

Oostwold

Opende

Pieterzijl

Saaxum

Sebaldeburen

Tolbert

Trimunt

Visvliet

Zevenhuizen

Zuidhorn