Consumenten producten uit Groningen.

GRONINGEN EN GRUNNEGER, de geschiedenis van Groningen

Gern-o-a-t! zo ging het vrouger deur de stroa-oa-ten (Tekst van Ede Staal) Ga hier naar de geschiedenispagina's

Producten:

Consumentenproducten

Typisch Groningen

Traditioneel Grunneger
streek-
gerechten

Spek(ke)dikken

Poffert

Traditioneel Groninger streekproducten en streekproducten

Grunneger pannenkoek
Grunneger mollebonen
Grunneger hardbroden
Grunneger kouk*
Kniepertjes
Ainrummer klomp'n
Boerenjongens
Fladderak
Sterretje
Cambrinus bier
Worst
Mosterd
Waddenproducten

Producten uit Groningen(typisch)

Groninger landwijn
Groninger kroon
Waddenbrood
Waddenpeen
Garnalen
Kokkels en alikruiken
Mossels
Raspatat
Spelt
Teff
Brinta

Bijgaande opsomming komt helemaal voor mijn rekening en is slechts een klein gedeelte van het totaal.

Over streekproducten

Op de pagina "producenten" en deze pagina "producten" staan een paar belangrijke merknamen en fabrikanten * vermeld welke inmiddels onderdeel vormen van een internationaal concern. Deze in oorsprong streekeigen productie zal waarschijnlijk op den duur verdwijnen. De belangen van een concern (de belangrijke beslissingen over investeringen etc. worden elders genomen) stroken vaak niet met de belangen van de streek.

Dit is een oorzaak voor de stijging van de aandacht voor streekproducten** en traditionele streekproducten.

Een andere reden is gelegen in de rampen op het gebied van veeziekten in de afgelopen jaren. We kunnen niet zonder grootschalige voedselproductie. Maar tegelijkertijd is er meer interesse in de kwaliteitscontrole, van de basis tot en met het eindproduct. De ISO normering in de industrie (een systeem om fouten in het proces te traceren) is in de voedselproductie onvoldoende aan de orde hoewel dit daarvoor eigenlijk nog veel belangrijker is.

Bijgaand een kleine bijdrage aan de promotie van streek- en streekeigen producten (typisch Groningen), wat altijd goed is geweest verdient extra aandacht.

Voor op- en aanmerkingen: webmaster.

Hier antwoord op de vraag: ** Wat zijn eigenlijk (traditionele) streekproducten?

Dreuge bonen van Grunneger weekschil zonder draad (voor stamppot droge bonen, traditioneel Groninger streekgerecht)

U weet het waarschijnlijk wel, dit is een oud bonenras welke erg geschikt is om 's winters in gedroogde vorm als stamppot te eten. In Oost-Groningen werden deze bonen met schil en al aan een draad geregen en aldus gedroogd bij de schoorsteen.

Dit was het geval in Onstwedde en omgeving. Maar anno 2005 zijn Hendriks reuzen zonder draad ook zeer geschikt. En nog verkrijgbaar bij E. de Vries Hoofdstraat Zuid 36 te Spijk, richting Losdorp.

Grunneger molleboon (traditioneel Groninger streekprodukt)

Degenen die dagelijks het uitzicht genieten op 'd Olle Grieze noemen we in Groningen Grunneger mollebonen. Een molleboon is een paardeboon (soort tuinboon ook: Labboon, molboon en Waalse boon genoemd, zeer eiwitrijk), ter grootte van een bruine boon met de vorm van een tuinboon. Tegen het moment van kiemen worden de bonen gedroogd. En daarna gepoft in de mol (= wok). Vergelijkbaar met de borrelnoot, dus eigenlijk een voorloper van.

Het is een echte lekkernij. Nog verkrijgbaar bij de Groninger VVV en bij Geert (Slaaitenhoes, Onstwedde).

En wat denkt u hiervan: Nederlandse Streekproducten in de prijzen op de Grüne Woche in Berlijn. Naast de herkomst en duurzame productiewijze hebben de Nederlandse "erkende streekproducten" op het gebied van productkwaliteit het nodige te bieden. Op de internationale Grüne Woche die in januari in Berlijn is gehouden werden de Zeeuwse vlegelwafels door de internationale jury met zilver bekroond. Het wadden-kruidenzout van de Texelse milieuvriendelijke natuurproducten kreeg een bronzen plak. Goud werd behaald door de gepofte mollebonen van landgoed Verhildersum.

Onbegrijpelijk dat mollebonen niet overal verkrijgbaar zijn daarom nog een paar adressen:

Meinardi's Farmshop, Noordbroek, Zuiderstraat 16.
Dieverdoatsie, Ulrum, Singel 15.
De Fraamklapse snoepwinkel, Groningen, Damsterdiep 269.
Restaurant Waddengenot, te Pieterburen
Agri shop, Garmerwolde, Dorpsweg 1.
Snoepwinkel in de vesting Bourtange
Volgens C.G. ook als gratis voorafje beschikbaar in een restaurantje in Kaifeng (Henan) in westelijk China. De Chinezen ter plaatse wisten niet waar Nederland, laat staan Groningen, ligt. We moeten er ernstig rekening mee houden dat de molleboon ook door de Chinezen is uitgevonden.

Groninger hardbrood (traditioneel Groninger streekproduct)

Kwaliteitsbrood van Groninger bakkerijen.

Bijvoorbeeld de hardbroden van bakkerij Muntinga, ingrediënten: Tarwebloem, water, broodverbeteraar, suiker, bakkersgist en broodzout. Voor Groninger broodsoorten zie ook:

oudewijven, roggebrood en Groninger schoten.

Groninger koek {traditioneel Groninger streekproduct)

Niet te versmaden de echte Groninger koek, naar echt oud-Gronings recept.
In 1877 begon Jan Barkhuis in Borgercompagnie met het bakken van Groninger koek volgens eigen recept. Maar de echte Groninger koek wordt ook gebakken door de zelfstandige warme bakkers:
De Echte Bakker Staghouwer in Zuidhorn, Tolbert, Groningen en Leek.
Bakkerij Olinga (Nederlands kampioen koekbakken), Bakkerijstraat in Bierum.
Knol's koek, Hoendiep 93, Groningen.

Kniepertjes (traditioneel Groninger streekproduct)

Dit is in Groningen een streekeigen product en wordt sinds mensenheugenis in december thuis gebakken naar vaak eigen recept. Maar ook op industriële schaal. Ingrediënten: 500 gr. gezeefd bloem, zout naar smaak, 250 gr. suiker, 2 pakjes vanille suiker, 1/2 l lauw water, 2 eieren, 1/2 pak margarine smelten, 1 theelepel kaneel en een scheutje jonge jenever. Zie ook Vegter Hoogezand.

Eenrumer klompen (traditioneel Groninger streekproduct)

Een streekeigen product, al door 4 generaties Van der Meulen gemaakt in Eenrum, vanaf 1900. Van der Meulen maakt en verkoopt dit traditioneel streekeigen product.

Fladderak, Sterretje en Kalmoes beerenburg {traditioneel Groninger streekproduct)

Fladderak is een eeuwenoude Groninger drank, rond 1900 dronk men nog 10.000 liter per jaar, nu (2001) 4.000. Het is een zoete citroenjenever met kaneel, gemaakt door Hooghoudt. In 1572 brouwde ene Anthonie van Fladerack een citroendrankje, dat hij 't Fladerack noemde. De verkoop zit duidelijk in de lift aldus een mededeling van Hooghoudt.
Sterretje is een anijslikeur, gemaakt met steranijs. Het wordt al zeer lang door Hooghoudt gebrouwen, het heeft qua smaak en karakter wel wat van het Griekse ouzo. Het moet zeer koel gedronken worden. Kalmoes beerenburg is een Groninger slokje.

Pronkjewail bier {traditioneel Groninger streekproduct)

Cambrinus sinds 2000 gebrouwen, een oude traditie want vroeger had Groningen zeer veel stadsbrouwerijen. en nu naar de oude traditie weer opgepakt.

Groninger droge worst en leverworst (traditioneel Groninger worst)

De gebruikte kruiden en andere toevoeging bepalen de typisch Groninger eigenschap. In een worst case scenario (weurst kees) zal deze Groninger worst waarschijnlijk verdwijnen, omdat het niet voldoende commercieel is of doordat de betreffende slagers er mee stoppen. Op dit moment is het op veel plaatsen in Groningen nog verkrijgbaar, als droge worst uut Grunnen.

Groninger Mosterd (traditioneel Groninger streekproduct)

Mosterdzaad

De Marne's mosterdfabriek in Groningen heeft (3 augustus 2001) De Burg bv in Heemstede overgenomen. Daarmee wordt de positie van De Marne's mosterd versterkt. Onder het merknaam De Marne wordt de typisch Groninger mosterd verkocht.
Groninger mosterd is een pittige mosterd met ook als kenmerk dat de grove mosterdkorrels herkenbaar aanwezig zijn. Wist u al dat er, met deze mosterd als basis, een uitstekende soep te maken is. Voor meer informatie kunt u het beste terecht in Abraham's mosterdmuseum in Eenrum, waar u ook van een heel goede mosterdsoep kunt genieten.
Voor het recept zie Abraham of kies voor een bezoek aan Abraham's mosterd museum in Eenrum.

Westerwoldse honing

Enige soorten honing van de bijenstand en carnica teeltstation "De Driehoek" hebben het predikaat streekproduct gekregen.
Dit station is gevestigd in Ter Apel. En de honing wordt verkocht op enige historische plaatsen in Westerwolde zoals het klooster en de middeleeuwse markt in Bourtange. bijenstand en carnica teeltstation "De Driehoek".

Groninger wijn

Jazeker wijn gemaakt en gebotteld in Garrelsweer. De familie Venhuizen maakt een goede wijn in eigen huis, het wordt gemaakt van diverse soorten fruit of groente. De verkoop vind ook plaats vanuit het eigen bedrijf, welke is ingericht om grotere groepen bezoekers te ontvangen.

Of maakt u liever zelf wijn?, hier vind u alles over wijn maken.

Groninger kroon

Zoete kroon en zoetzure kroon. Kleur groen/geel/rood gestreept. Het is een appel die geschikt is om te bewaren, en in de keuken voor veel doeleinden geschikt zoals voor het maken van hete bliksem.

Waddenbrood

Kwaliteitsbrood van de klei uit het waddengebied.
Waarom niet gelijk 100 waddenbroden bestellen: Broodsoorten.

Groninger garnalen

Eigenlijk moeten we het Hollandse- of Noordzeegarnaal noemen. Het is een kleine garnaal met een lengte van maximaal 7 cm., maar met een uitzonderlijk fijne smaak! Het leeft in de klei of op de zandige bodem, vooral in de Waddenzee. Een specialist in deze delicatesse is Heiploeg Shellfish International bv. Hier het verhaal van de garnaal.

Kokkels en alikruiken uit Groningen

In Spanje en Frankrijk is de alikruik een delicatesse en door menige Hollander in Frankrijk geconsumeerd als slakken zonder te weten dat ze uit Nederland kwamen. Hier in Nederland is de alikruik dus vrijwel niet bekend.
De alikruik is een kleine slak (ongeveer 2 cm) en de kokkel is een geribbeld schelpdier van ongeveer 3 cm. Vaak komt de kokkel in grote aantallen voor in de Waddenzee, op een diepte van 3 cm. Soms meer dan 1.000 per m2. Voor een menu of afbeelding: Groninger producten.

Groninger mossels

De mossel in de Waddenzee wordt op twee fronten bedreigd: Doordat het zaad van de mossel in de waddenzee wordt weggevist voor het uitzetten en kweken op andere plaatsen. En in de tweede plaats doordat er een grotere soort mossel vanuit het oosten komt opzetten en de Noordzeemossels zullen verdringen. De mossel heeft een belangrijke signalerende functie voor de zuiverheid van het water. Door TNO uitgezet en gecontroleerd. De mossel haalt voedsel uit zeewater door dit te "zeven", in korte tijd passeren grote hoeveelheden water. De giftige verontreinigingen worden door de mossel opgeslagen. Voor een menu: het smulweb.

Spelt

Spelt is de oudste tarwesoort. Omdat deze oorspronkelijke soort een lagere opbrengst per ha heeft is het niet meer economisch interessant voor de verbouw. Echter het is een zeer hoogwaardig product en daarom wordt deze soort op kleine schaal geproduceerd in Pieterburen en vermalen in de molen te Feerwerd.
Er zijn veel mensen die last hebben van tarwe-allergie (gluten) en ook daarom wordt deze spelt-tarwe gevraagd. Op donderdag en zaterdag kunt u in de molen te Feerwerd terecht om de streekeigen producten te kopen. Meer informatie is te vinden op de pagina van oerbrood.nl en het spelt-project.

Brinta

Brinta is een samenvoeging van de volgende afkortingen: Br=Breakfast in=instant ta=tarwe. Na de oorlog (1945) op de markt gebracht door Scholten te Foxhol. Ontwikkeld en gepatenteerd door Scholten Foxhol. Met octrooi tot in Amerika. Scholten werd Scholten Honig en Brinta werd tot 2006 gemaakt in Foxhol. In 2001 werd Honig (CSM) overgenomen door Heinz. Brinta, nog altijd verkrijgbaar in heel Nederland, wordt m.i.v. 2006 gefabriceerd in Nijmegen.

De overname door het Heinz concern in 2001 betekende, zoals met meer Groninger producten gebeurt, een verplaatsing van de productie. De motivering bestaat uit de economische noodzaak om te komen tot een grotere schaal van productie. Heinz Nederland is onderdeel van het internationaale Heinz concern met de hoofdvestiging in de USA, Pittsburg PA. Het heeft een zeer grote range aan vestigingen en merkproducten.

**(Traditionele) Streekproducten

Beschrijving streekproducten (Academie voor streekgebonden gastronomie, ASG te 's Gravenwezel)

1. gemaakt met streekeigen grondstoffen
2. algemeen aanvaard als een traditioneel streekeigen product
3. naar ambachtelijke wijze vervaardigd
4. met langdurige of historische bekendheid

Voor een traditioneel streekproduct komt er nog een 5e regel bij:

1. Gemaakt met eigen grondstoffen en/of grondstoffen die als streekeigen worden beschouwd.
2. Algemeen aanvaard als een traditioneel streekeigen product.
3. Naar ambachtelijke wijze vervaardigd volgens de streektradities.
4. Streekproduct en bereidingsstreek moeten overeenkomen, zowel in de be- en verwerking van het eindproduct als in de omschrijving van de streek.
5. Langdurige of historische bekendheid als streekspecialiteit.

Merkbescherming en keurmerken

Voorgaande pleit ervoor om de productiemerken en namen te beschermen:

Overkoepelend keurmerk Waddengoud
Merkbescherming
Keurmerken
Erkend streekproduct

-naar boven-