Groningen en Grunneger,
SCHRIJVERSGALERIJ schrijvers, dichters en Groningen: K. TER LAAN
Kornelis ter Laan
Kornelis ter Laan kreeg in 1914, toen hij burgemeester van Zaandam werd, de bijnaam Klaas. Hij was SDAP-kamerlid en de eerste SDAP-burgemeester.
Geboren in Slochteren op 8 juli 1871 en overleden te Utrecht op 6 maart 1963. Zoon van Remko ter Laan, kleine landbouwer, en Metje Buurman, broer van Jan ter Laan. Op 27 april 1895 trad hij in het huwelijk met Ida Groen met wie hij een dochter en twee zoons kreeg.
Ter Laan vertelt in een interview met Rein Brouwer over zichzelf in "Een mens komt dagen tekort", een uitgave van het Veenkoloniaal Museum (museumreeks 10-1990):
"Ik liep naar school (in 1883) met de grote stoet arbeiders die uit de Woldstreek naar Hoogezand trok om daar in de fabrieken te werken. Onderweg praatte ik met hen. En zij vertelden mij hun noden.
Ol Berend Strampel was ook in de stoet. Die was toen al 70 jaar. En op een dag zei Ol Berend - ik zal die woorden nooit vergeten: "Kornelis, jongen, ik mag niet klagen, want ik ben nog gezond. Maar er lopen drie spoken met ons, ik voel ze alle dagen:
Het spook van de werkeloosheid,
het spook van ziekte en dood
en het spook van de ouderdom.
Ik ben nu al zeventig en ik mag niet doodgaan, want als ik doodga, gaat mijn vrouw het armenhuis in. En als ik niet doodga en werkeloos word, krijg ik een kwartje met twee broden van de diaconie om van te leven. Dat is voor de hele week.
Kornelis, ik denk wel eens dat er wat fout zit: Dit kan toch het doel van het leven niet zijn. Ik heb nu al zestig jaar gewerkt. En als ik ziek word komen we van de ellende om."
Boven- en onderstaand een gedeelte van het standbeeld te Slochteren, bij zijn 80e verjaardag aangeboden aan K. ter Laan. Reeds bij zijn leven een gewaardeerd man.
Enige opmerkingen
5 augustus 2006, boek Fransen en Kozakken. Belangrijke gebeurtenissen en achtergronden van de Franse tijd in Groningen (1795-1814). Met verwijzingen naar M.D. Teenstra, N. Westendorp, en vele anderen. Alsmede verwijzingen naar het Groninger Woordenboek. Opgenomen een ooggetuigeverslag van de terugtocht na de veldtocht naar Moskou.
Het Nieuw Groninger Woordenboek in de geschiedenis van het schrijven.
Bibliografie Groninganum
Met G.W. Spitzen en G. Stel: Laandjebloumen. Bloemlezing uit de letterkundige voortbrengselen in de Groninger volkstaal. Groningen, 1924.
De riekdom van de Grunneger toal. Groningen, 1924.
Groninger overleveringen (I). Zutphen, 1928. 2e druk. Zutphen, 1930.
Nieuw Groninger woordenboek. Groningen enz., 1929. 1e druk. Groningen, 1977.
Groninger overleveringen (II). Groningen, 1930.
E.J. Huizenga-Onnekes, Groninger volksverhalen. Bewerkt door K. ter Laan. Groningen enz., 1930.
Prophecye van Jaarfke, opnieuw met historische toelichting en verklarende aantekeningen in 't licht gegeven. Groningen, 1931. 2de druk. Winschoten, 1963.
Groningen voor honderd jaar: Volksverhalen uit de geschriften van die dagen. Groningen, 1937.
Met J. Barkman en G.R. Jager: Grunneger mollebonen. Leesboekje in de Groninger volkstaal voor school en huis. Zutphen, 1939.
Synco Reynders, twee berijmde vertellingen. Als een hulde aan de eerste dichter in de Groninger volkstaal opnieuw uitgegeven en van aantekeningen voorzien door A. S. de Blécourt en K. ter Laan. Assen, 1941.
Voorwoord in: J.H. Riddering en C.G. Wolthuis, lijst van door Groningers geschreven werken... Groningen, 1941.
Fop I. Brouwer, Zwerven door Groningen. Met medewerking van... K. ter Laan. Assen, 1941.
Maark en pit. Stoere woorden in de Grunneger toal. Assen, 1943.
Allerhande. Bekroonde Grunneger veurdrachten, riemsels en verhoaltjes. Deur K. ter Laan, Geert Teis Pzn., Jan Haikens, J. H. Riddering en anderen. Winschoten, 1945.
Humor in Grunnegerlaand. Amsterdam, 1947.
Voorwoord in: J.A. Fijn van Draat, Oelnspaigel in 't Grunnegers. Groningen, 1948.
Fransen en kozakken door K. ter Laan. Uitgeverij "De Torenlaan", 1949.
De boer in de Groninger letteren. Amsterdam, 1949.
Groningen voor een eeuw. Uit Groningens verleden, geschreven voor het heden. Assen, 1949.
Middeleeuwse legenden uit Groningerland. Amsterdam, 1949.
Grunneger riemkes, taimkes en spreukjes. Winschoten, 1951.
Hoezen van Gruindiek: Grunneger vertelsters oet laankmanstieden. Groningen, 1951.
Proeve van een Groninger spraakkunst. Winschoten, 1953.
Voorwoord in: Simon van Hasselt, Dou de wereld nog mooi was. Noaloaten gedichtjes. Groningen, 1954.
Groninger encyclopedie I. Groningen, 1954.
Groninger encyclopedie II. Groningen, 1955.
Et en Fret. Het oudste stuk in het Stads-Grunnegers. Met toelichting en aantekeningen. Wildervank, 1957.
Groninger volksleven I. Verhalende folklore. Groningen, 1959.
Groninger volksleven II. Beschrijvende folklore. Groningen, 1961.
Folklore in de Groninger letteren. Groningen, 1961.
Geschiedenis van Slochteren. Groningen, 1962.
Schuld. Treurspul in vief bedrieven. (In 't Grunnegers bewaarkt noar Mudder Mews.) Platduuts droamoa van Fritz Stavenhagen.1963
Overig
Nederlandse spreekwoorden spreuken en zegswijzen
Met G.W. Spitzen en G. Stel: Laandjebloumen. Bloemlezing uit de letterkundige voortbrengselen in de Groninger volkstaal. Groningen, 1924.
De riekdom van de Grunneger toal. Groningen, 1924.
Groninger overleveringen (I). Zutphen, 1928. 2e druk. Zutphen, 1930.
Nieuw Groninger woordenboek. Groningen enz., 1929. 1e druk. Groningen, 1977.
Groninger overleveringen (II). Groningen, 1930.
E.J. Huizenga-Onnekes, Groninger volksverhalen. Bewerkt door K. ter Laan. Groningen enz., 1930.
Prophecye van Jaarfke, opnieuw met historische toelichting en verklarende aantekeningen in 't licht gegeven. Groningen, 1931. 2de druk. Winschoten, 1963.
Groningen voor honderd jaar: Volksverhalen uit de geschriften van die dagen. Groningen, 1937.
Met J. Barkman en G.R. Jager: Grunneger mollebonen. Leesboekje in de Groninger volkstaal voor school en huis. Zutphen, 1939.
Synco Reynders, twee berijmde vertellingen. Als een hulde aan de eerste dichter in de Groninger volkstaal opnieuw uitgegeven en van aantekeningen voorzien door A. S. de Blécourt en K. ter Laan. Assen, 1941.
Voorwoord in: J.H. Riddering en C.G. Wolthuis, lijst van door Groningers geschreven werken... Groningen, 1941.
Fop I. Brouwer, Zwerven door Groningen. Met medewerking van... K. ter Laan. Assen, 1941.
Maark en pit. Stoere woorden in de Grunneger toal. Assen, 1943.
Allerhande. Bekroonde Grunneger veurdrachten, riemsels en verhoaltjes. Deur K. ter Laan, Geert Teis Pzn., Jan Haikens, J. H. Riddering en anderen. Winschoten, 1945.
Humor in Grunnegerlaand. Amsterdam, 1947.
Voorwoord in: J.A. Fijn van Draat, Oelnspaigel in 't Grunnegers. Groningen, 1948.
Fransen en kozakken door K. ter Laan. Uitgeverij "De Torenlaan", 1949.
De boer in de Groninger letteren. Amsterdam, 1949.
Groningen voor een eeuw. Uit Groningens verleden, geschreven voor het heden. Assen, 1949.
Middeleeuwse legenden uit Groningerland. Amsterdam, 1949.
Grunneger riemkes, taimkes en spreukjes. Winschoten, 1951.
Hoezen van Gruindiek: Grunneger vertelsters oet laankmanstieden. Groningen, 1951.
Proeve van een Groninger spraakkunst. Winschoten, 1953.
Voorwoord in: Simon van Hasselt, Dou de wereld nog mooi was. Noaloaten gedichtjes. Groningen, 1954.
Groninger encyclopedie I. Groningen, 1954.
Groninger encyclopedie II. Groningen, 1955.
Et en Fret. Het oudste stuk in het Stads-Grunnegers. Met toelichting en aantekeningen. Wildervank, 1957.
Groninger volksleven I. Verhalende folklore. Groningen, 1959.
Groninger volksleven II. Beschrijvende folklore. Groningen, 1961.
Folklore in de Groninger letteren. Groningen, 1961.
Geschiedenis van Slochteren. Groningen, 1962.
Schuld. Treurspul in vief bedrieven. (In 't Grunnegers bewaarkt noar Mudder Mews.) Platduuts droamoa van Fritz Stavenhagen.1963
Overig
Nederlandse spreekwoorden spreuken en zegswijzen
Groningen en Grunneger