Groningen en Grunneger,
SCHRIJVERSGALERIJ schrijvers, dichters en Groningen: Ede STAAL
Ede Staal
Ede Staal werd op 2 augustus 1941 in Warffum geboren en woonde zijn eerste levensjaren in Leens. Zijn eerste muzikale schreden zette Ede als 10-jarige in de dorpsfanfare van Leens waar hij gedurende 5 jaar trompet speelde. Ondanks de veel te late erkenning van zijn groot talent groeide hij in korte tijd uit tot de succesvolste streektaalzanger aller tijden.
Hij werd leraar Engels en startte met het schrijven van Engelse songs. Ook schreef hij reclameteksten. Ede was op het laatst van zijn leven leraar en decaan in Woldendorp.
In 1974 kwam zijn eerste Engelstalige single uit. Hij schreef liedjes onder het pseudoniem E. Paltrams. Met Klaas Staal (geen familie) richtte hij het label Mollebone Music op.
Pas in 1981 schreef Ede zijn eerste liedje in het Gronings. Staal werkte vervolgens mee aan programma's van Radio Noord: In Sloaperstil verzorgde hij de rubriek Zuzooien op zundagmörn.
Staal droeg teksten bij aan een spellingscursus in 1986 voor Radio Noord. Hij speelde daarin één van de twee hoofdrollen in sketches bij zes uitzendingen. Grunnegers veur begunners en schreef daarvoor liedjes.
In het jaar van zijn overlijden zou hij de K. ter Laanprijs in ontvangst nemen. De jury omschreef zijn liedjes als "stuk voor stuk juweeltjes van Groninger woordkunst". Ede overleed echter op 22 juli 1986 en kon de prijs die op 4 oktober van dat jaar werd uitgereikt niet meer in ontvangst nemen.
Zanger, componist en tekstdichter
Hou 't aalmoal begon:
Grunnegers veur begunners.Ik bin hier geboren, ik proat din ook plat,
Mor t lezen en schrieven, ja dat is mie ja wat.
Ik heb dat noeit leerd, dus dat is niks veur mie.
Ie waiten hou t gaait, ja din blift t ter voak bie.
Is t puutoal mit oa of sums mit ao.
Ie kieken noar de regel, din wait je dat zo.
En loat dizze raais nou de moud es nait zakken,
as je ainmoal begunnen, he'j de smoak zo te pakken.
Het is nog nooit zo donker west.
Ze woonden soamen in n hoeske,
zai was wat stief van reumetiek,
toch konden ze zok hail nuver redden,
in t lutje hoeske achter diek.
De kinder waren al laank de deur oet,
toch kwamen ze voak nog op t ol stee,
en mainsttieds hadden ze t over vrouger,
din wizzen z'apmoal wat e zee:
't Het nog nooit, nog nooit zo donker west,
of t wer altied wel weer licht.....
George Moustaki had wereldhits,
Ik heb die LP goed opgeborgen,
maar de muziek van Ede hoor ik nog wekelijks.
......
Voor zijn muziek en teksten zie:
Ede staal
Groningen en Grunneger