Groningen en Grunneger,
Gevraagd: een winter met goed natuurijs!
Natuurijs
Tja, dat lijkt een moeilijk onderwerp omdat deze pagina's onderwerpen hebben welke typisch voor Groningen zijn. De
elfstedentocht en daarmee de lange marathon is oorspronkelijk een Fries onderwerp, de Friezen hebben van veel weinig, behalve water.
Degenen die de 12e elfstedentocht bewust hebben meegemaakt weten over het algemeen dat
Jan Uitham ook winnaar was in de zwaarste tocht aller tijden welke gereden is op 18 januari 1963. Hij werd weliswaar tweede maar de manier waarop.....typisch Gronings?
Op schaats- en natuurijsgebied zijn enkele onderwerpen welke toch typisch Gronings zijn.
Om het schaatsen te leren hebben we tegenwoordig helaas een kunstijsbaan nodig, maar niets is mooier dan het schaatsen op natuurijs.
Bijna ieder dorp in de provincie heeft een ijsbaan, de ijsbaanvereniging
de Hondsrug in Noordlaren kon op 9 december 2002 de eerste marathon op natuurijs organiseren. Ik zie nog de hevig geëmotioneerde voorzitter de heer Veldman toen hem dit meegedeeld werd.
De natuurijsklassiekers in Groningen zijn alom bekend.
De Oldambtrit bestaat nu uit de wedstrijdmarathon (100 km) en de recreatievetochten. Deze wedstrijd is, vanaf 1950, 17 keer verreden. De laatste winnaars van de Oldambtrit in 1996 waren Ruud Borst en Klasina Seinstra.
De
Noorderrondrit is na de elfstedentocht de zwaarste marathon en wordt vanaf 1940 georganiseerd, deze is 11 keer verreden. De laatste winnaars waren A. Stam en N. Smit op 8 januari 1997. Door de grote aantallen deelnemers heeft men nu voor de recreatieve tochten een deelnamebewijs moeten invoeren teneinde de tocht veilig te houden.
En wat denkt u van deze cracks:
Schaatsmuseum
K N S B
Oldambtrit
Noorderrondrit
Jan Uitham, Noorderhogebrug
Jaap Eden (1873-1925, geboren in Groningen) werd allround wereldkampioen op de schaats in 1893, 1895 en 1896. Waarschijnlijk heeft hij geprofiteerd van de vele ijswinters in die tijd.
Hij werd bovendien wereldkampioen op de fiets in 1894 en 1895.
Schaatsen in Groningen
IJsbaan Kardinge

Als we moeten wachten op natuurijs is het onzeker of onze jeugd nog leert schaatsen. In het verleden waren er perioden met goede ijswinters, tegenwoordig is dit minder.
Om goed voorbereid te zijn op een winter met veel ijs gaan we naar Kardinge om het te leren of om de conditie op peil te houden of te brengen.
Sportcentrum Kardinge
IJsbaan De Hondsrug te Noordlaren

Iedere "ijswinter" is het een wedstrijd waar de eerste schaatsmarathon op natuurijs wordt gehouden. Op 9 december 2002 viel die eer te beurt aan de IJsclub in Noordlaren.
Dat is mogelijk geworden dankzij de inspanningen van enkele enthousiaste leden die met grote inzet van materiaal en mankracht het voor elkaar weten te krijgen.
Oldambtrit

De marathonwedstrijd van 100 km heeft als start en finish Scheemda, de recreatieve tocht kan gereden worden vanuit Scheemda en vanuit Termunterzijl. Dezen hebben de keus uit afstanden van 30, 50 en 70 km. Gezien het grote aantal deelnemers (meer dan 15.000) van de laatste keren wordt er een limiet gesteld aan het aantal: Donateurs gaan voor.
Oldambtrit
Iesbewies veur de Noorderrondrit
De eerste noorderrondrit werd al zo'n 65 jaar geleden voor het eerst georganiseerd. Wegens het grote succes moet men tegenwoordig in het bezit zijn van een zgn. iesbewies om mee te kunnen doen met deze georganiseerde tocht. De wedstrijd heeft als start en finish de plaats Baflo. De recreatieve deelnemers kunnen ook starten in Uithuizen en Appingedam met de keuze in de afstanden 75 en 160 km.
IJspret op de Grote Markt in Groningen 2004/05

IJspret op de Grote Markt in Groningen met Bert op de achtergrond.
Nostalgie

Vrijdag 18 januari 1963. De twaalfde elfstedentocht was wel de meest legendarische tocht. De omstandigheden: Bij de start was de temperatuur -12 graden. Reeds vanaf november was alles wit door de gevallen sneeuw. En in de loop van de dag stak een noordoosterstorm op. Het gevolg was een volkomen onbegaanbare route met heel veel verborgen grote scheuren in het ijs.

Deze tocht is in de geschiedenis van de elfstedentochten bekend geworden als de zwaarste tocht. Er gingen 9.862 rijders van start. Slechts 127 zouden de eindstreep bereiken. De opvang van gewonden en uitvallers was onder die omstandigheden een chaos.
Reinier Paping uit Dedemsvaart maakte zich onsterfelijk door als eerste over de finish te komen met een voorsprong van 22 minuten op Jan Uitham uit Noorderhogebrug. Zevenendertig jaar later werd Paping door de kijkers van Studio Sport, het populaire sportprogramma van de NOS, uitgeroepen tot de individuele sporter die de meest aansprekende prestatie van de twintigste eeuw had geleverd!

Bij Witmarsum had Reinier definitief afscheid genomen van Jan Uitham, Jeen van den Berg en Anton Verhoeven. Van den Berg raakte sneeuwblind en kwam uitsluitend met hulp van Uitham als derde over de streep. Verhoeven was eveneens sneeuwblind en waggelde als aangeschoten wild over de Dokkumer Ee om uiteindelijk als een wrak over de finish op de Grote Wielen te komen.
Op 26 januari 1963 werd de Noorderrondrit verreden. Wegens de zeer slechte omstandigheden werd de ronde beperkt tot 90 km. Winnaars werden Jan Uitham! en E. Bouwes.
naar boven
Groningen en Grunneger, copyright W. Bouwland