Een verzameling geschiedenis van het schrijven door Wim Bouwland,
Inhoud
Verwante links:
Deze pagina is gevalideerd xhtml 1.0, css 2.1:
Mijn verzameling: de geschiedenis van het schrijven
W.F. Hermans (1921-1995) schreef zijn boeken op een typemachine. Flaubert (1821-1880) heeft met zekerheid geen boek geschreven op een typemachine. Daarentegen schreef Simon Vestdijk (1898-1971) zijn vele roman's op een Remington 12. De heer Vestdijk nam nooit de moeite om de ontbrekende letter t opnieuw aan te laten brengen. Volgens W.F. Hermans had hij voor die verspilde tijd (het handmatig aanbrengen van de t) een roman kunnen schrijven.Verzamelaars zullen het volgende herkennen: Je ziet een exemplaar die bij de verzameling past en na enig loven en bieden ben je de gelukkige bezitter geworden. Thuisgekomen zal blijken dat de andere huisgeno(o)t(en) voorlopig nog niets positiefs zien in het net aangeschafte bezit. Maar de verzamelwoede is weer even gestild.
Het verzamelen van munten heeft, in vergelijking met het verzamelen van machines, een groot voordeel. Deze nemen niet veel ruimte in beslag. Het ruimteprobleem bij het verzamelen van antieke auto's is daarmee vergeleken van een andere orde. Een bijzonder voordeel van het verzamelen van typemachines is het gegeven dat er geen modellen bijkomen. De periode van industriële productie beslaat ongeveer 100 jaar (1880-1980) en daar komen geen jaren (en nieuwe modellen) meer bij.
De typemachine neemt, in de ontwikkeling van de geschiedenis van het schrijven, een interessante plaats in. Maar in de geschiedenis van het schrijven is voor een leek als ik veel meer te ontdekken. Vandaar de uitbreiding van de verzameling machines naar het weergeven van de geschiedenis van het schrijven waar de machines een onderdeel van zijn.
naar boven
De eerste kennismaking met schrijfmachines
Dat begon op de middelbare school. De deelname aan de cursus machineschrijven was, als ik het mij goed herinner, vrijwillig. Maar de meeste klasgenoten volgden deze cursus en ontvingen het diploma.In mijn eerste baan als aankomend assistent-accountant betekende het woord aankomend dat ik na enige tijd rapporten mocht typen. Gebruikt werd een zwarte Underwood waarvan de shiftkey functioneerde met de hulp van enkele elastiekjes.
Bij de tweede werkgever (militaire dienst) maakte ik, op een indringende wijze, kennis met andere mechanische mogelijkheden van een typemachine. Dat betrof het verzenden en ontvangen van berichten via een telexmachine (Siemens). Uiteindelijk belandde ik op het hoofdkwartier waar enige tientallen van deze machines moesten worden bediend!Mijn carrière nam een wending bij de derde werkgever waar alles met pen en potlood (1964) werd vastgelegd. In de geschiedenis van het schrijven zijn pen en potlood overigens heel belangrijke schrijfmiddelen. In mijn korte maar intensieve kennismaking met het grootwinkelbedrijf was de telmachine het belangrijke attribuut.
Bij de vijfde werkgever ontdekte ik dat deze geen afstand kon doen van de oude Remington (of was het een Underwood?) welke ik in de kluis aantrof, waar deze dus brandvrij werd bewaard! Bovendien maakte ik daar gebruik van een boekhoudmachine, deze combineerde de functies van schrijfmachine en mechanische telmachine.
Daarna volgde de zesde werkgever waar ik, op de afdeling financiële administratie, met 2 boekhoudmachines (1968, RUF) heb gewerkt. Bij deze werkgever werkte ik vervolgens mee aan de invoering van de opvolgers van de boekhoudmachine en de schrijf- en telmachines. Eerst betrof dit het gebruik van externe computerverwerking (met ponskaarten) als vervanging voor een gedeelte van de administratie. Later de invoer van de eerste (stand alone) PC (IBM) als opvolger van de schrijf- en telmachine, in korte tijd werden dat meer dan 100.
De invoer van het SAP modulaire informatie- en automatiseringssysteem betekende voor mij de afronding van mijn actieve loopbaan. De PC werd gekoppeld aan dit informatiesysteem waardoor het schrijven en presenteren van informatie een extra dimensie kreeg.
naar boven
Waaruit bestaat de verzameling
De eerste typemachine werd "op de kop getikt" op het Waterlooplein in Amsterdam (1970). Het was een Remington 12 met brede wagen, de prijs die ik betaalde was f 25,-- en waarschijnlijk iets te hoog.
De verzameling bestaat uit ongeveer 30 machines en is een heel kleine verzameling in vergelijking met de vele uitvoeringen die ooit gemaakt zijn. Maar in de 100 jaar van industriële productie waren er slechts 12 verschillende technieken welke belangrijk werden. Het verzamelen van proefmodellen of machines welke in kleine aantallen zijn gemaakt gaat inmiddels gepaard met het investeren van veel geld.
Door meerdere oorzaken is mijn interesse breder geworden. De belangrijkste reden is het besef dat machines in de historie van het schrijven slechts gedurende een korte tijd belangrijk werden. De verzameling van feiten in de totale ontwikkeling van het schrijven heb ik weergegeven op de pagina's oude en nieuwe historie. Aangezien ik geen deskundige op het gebied van taalontwikkeling ben verzoek ik u dat in gedachte te houden. Gebruik de pagina's meer als springplank naar nadere informatie en kennis over de genoemde onderwerpen.
Wanneer is een verzameling compleet
Een verzameling is nooit compleet. Van de machines zijn gigantisch veel uitvoeringen en typen bekend. Maar vooral de geschiedenis van het schrijven in brede zin is een onderwerp waarop je nooit raakt uitgestudeerd. Daarom betekent dit dat de bijgaande verzameling altijd verbeterd en uitgebreid kan worden.
Voor geïnteresseerden in grote verzamelingen en verzamelaars heb ik een aantal verwijzingen opgenomen.
naar boven
Groningen en Grunneger